समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

६२८ समराङ्गणसूत्रधारे नाभ्यासन्ने मध्ये मेढ्रं१स्य तथा परस्य नलकरय । प्रान्ते (वज्रौ ?)याते गमने स्याद् ब्रह्मसूत्रगतिः ॥ २३ ॥ (सोधेगमने तु पूर्वे लोचनखीरके पुटे तद्वि३ । ४तविबुकरान्ते स्तनचूकस्य मध्ये ? ) तथा नाभौ ॥ २४ ॥ मध्ये मेढ्रस्यान्ते +++ परजानुनः क्रमेणैव । अपराङ्गुष्ठकमूले विज्ञेयं ब्रह्मसूत्रमिति ॥ २५ ॥ ५परपादद्वाद्वाक्षि(?) स्थित्या क्रियते ( त )थाच पूर्वाह्ने । कुर्यात् तलमिह भूतलसूत्रार्धं६ + गुलोत्क्षिप्तम् ॥ २६ ॥ भ्रूपर्यन्तेऽपाङ्गे (चिबुकांशो ?) गोलकान्तरे नाभेः । ८सूत्रपरत्वतः पूर्वेण परावंसाधार्क्षे१० (?) ॥ २७ ॥ पार्श्वगते११ संस्थाने पश्चिमपादोऽत्र सप्तगोलः स्यात् । द्वयर्धाक्षगमनमुक्तं ब्रूमः पार्श्वगतेर्गमनम् ॥ २८ ॥ आवर्ते ++ कूटे१२ गडे१३ (ण्ड) प्रान्ते च सृक्भागस्य । गलवृत्तौ स्तनमध्ये गाले (गोल) त्रितयान्तरे नाभेः ॥ २९ ॥ (स्फिक्पार्श्वपश्चिमजानुनश्च पूर्वावर्त१४मामृतं सूत्रम् । स्यादपरपार्ष्णिपूर्वस्थितं १५चैमिवेत्थोने ? ) ॥ ३० ॥ क्षपयेत् परभागाद्धि(?) स्वस्मान्मानाद् यथोदितादत्र । (पूर्वाह्ने ?) रङ्गुष्ठः कर्तव्यो भूमिसूत्रस्थः ॥ ३१ ॥ पश्चादङ्गुष्ठाग्रं सुश्लिष्टं स्याद् विलम्बिते गमने । अङ्गुष्ठाङ्गुले ब्रह्मसूत्रं१६तस्तालिके मध्ये (?) ॥ ३२ ॥ द्रु१७(त)गमनेऽङ्गुष्ठाग्रं कर्तव्यं षोडशाङ्गुले तस्मात् । (परपादाभूमेसँ : ?) प्रे(प्रोत्) क्षिप्तो१८ भवति पूर्वपादश्च ॥ ३३ ॥

---

१ द. द । २ द. द्वा । ३ द. तद्वत् । ४ द. चिबुकपराते स्तन चूचुकस्य मध्ये तथा नामेः ॥ मध्यमेढ्रस्यान्ते परत्र परा जानु नः क्रं । ५ द. परपादमध्यर्धाक्षस्थित्या कुर्यात्तथा च पूर्वांहः । ६ दः र्धा । ७ द. के । ८ द. सूत्र परजान्वतः । ९ द. त्व । १० द. क्ष्ये । ११ द. तं । १२ द. पे । १३ द. ण्डे । १४ द. तं । १५ द. च मित्ताभिवेत्थाने । १६ द. त्रिं । १७ द. दृगमने । १८ द. समः प्रक्षिति ।