शतपथ ब्राह्मण (शुक्ल यजुर्वेद - प्रथम भाग)

१६८ शतपथ ब्राह्मण मुपभृति मूलं ध्रुवायामग्रमिव हि जूर्द्ध्वमिवोपभृन्मूलमिव ध्रुवा ॥ १३॥ सो ऽनक्ति। व्यन्तु वयोऽक्तꣳ रिहाणा इति वय ए॒वैनमेतद्भूतमस्मान्मनुष्यलोकाद्दि- वलोक॒मभ्युत्पातयति तन्नीचैरिव हरति द्वयं तद्यस्मान्नीचैरिव हरत्यजमानो वै प्रस्त॒रोऽस्या॒ऽए॒वैनमेतत्प्रतिष्ठा॑यै॒ नोद्गतीह्योऽएव वृष्टिं नियच्छति ॥१४॥ स हर- ति। म॒रुतां पृष॒तीर्गच्छेति देवलोकं गच्छेत्येवैतदाह यदाह मरुतां पृषतीर्गच्छेति वशा पृश्निर्भूत्वा दिवं गच्छ ततो नो वृष्टिमावह॒तीयं वै वशा पृश्निर्यदिदमस्यां मू- लि चामूलं चान्नाद्यं प्रतिष्ठितं तेनेयं वशा पृश्निरियं भूत्वा दिवं गच्छेत्येवैतदाह ततो नो वृष्टिमावहेति वृष्टाद्वाऽऊ॒र्य्यसः सम्भूतं जायते तस्मादाह ततो नो वृ- ष्टिमावहेति ॥ १५॥ अथैकं तृणमपगृह्णाति । यजमानो वै प्रस्तरः स यत्कृत्स्नं प्र- स्तर॒मनुप्रहरेत्क्षि॒प्रे ह यजमानोऽमूं लोक॒मियात्तथो ह यजमानो व्योग्जीवेति यावद्वेवास्यैह मानुषमायुस्तस्मा॒ऽएवैतदपगृह्णाति ॥१६॥ तन्मुहूर्त्तं धारयित्वानुप्रा- हरति । तद्यत्रास्येतर आ॒त्मागंस्तद्देवा॒स्यैतद्रमयन्त्यथ यन्नानुप्रहरेत्तरियाङ्यज- मानं लोकात्तथो ह यजमानं लोकात्रात्तेरति ॥ १७॥ तं प्राञ्चमनुस॒मस्यति । प्रा- ची हि देवानां दिगत्योऽउदञ्चमुदीची हि मनुष्याणां दित्तमङ्गुलिभिरिव योषुयुरन्न् काष्ठैर्दारुभिर्वाऽइतरꣳ शवं व्यृषन्ति नेत्तथा करवाम यथेतरꣳ शवमिति तस्मा- दङ्गुलिभिरिव योषुय्येरन्न् काष्ठैर्व्यदा होता सूक्तवाकमाह ॥ १८॥ अथाग्नीदाह्वानुप्रा- हरेति । तद्यत्रास्येतर आत्मागंस्तद्देवा॒स्यैतद्रमयेत्येवैतदाह तूष्णीमेवानुप्रहृत्य च- क्षुष्या अग्नेऽसि चक्षुर्मे पाहीत्यात्मानमुपस्पृशति तेनोऽअप्यात्मानं नानुप्रवृणक्ति ॥१९॥ अथाह संवदस्वेति । संवादयेनं देवेरित्येवैतदाहागानग्नीदित्यगन्खल्वित्ये- वैतदाहागन्नितीतरः प्रत्याह श्रावयेति तं वै देवैः श्रावय तमनुबोधयेत्येवैतदाह श्रौषडिति विद्वाऽएनमनु बुद्ध्वाऽएनमभुतसतित्येवैतदाहेवमध्वर्य्युश्चाग्नीध्र देवलोकं यजमानमपिनयतः ॥ २०॥ अथाह स्वगा दैव्या होतृभ्य इति दैव्या वाऽएते हो-