भारतकोश
शतपथ ब्राह्मण (शुक्ल यजुर्वेद - प्रथम भाग)

शतपथ ब्राह्मण (शुक्ल यजुर्वेद - प्रथम भाग)

Shatapatha Brahmana Part 1 - Shukla Yajurveda

महर्षि याज्ञवल्क्य / सायणभाष्य द्वारा

स्रोत: चौखम्बा संस्कृत संस्थान · चौखम्बा संस्कृत संस्थान · 1950 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished699 पृष्ठ

पृष्ठ 300, कुल 699 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 300

२८२ शतपथ ब्राह्मण त्वामुञ्चता॒ ऽनमीवा॒ ऽअकिल्बिषाः प्रजाः प्राजा॑यन्त ॥ ३॥ अथ य॒देष ए॒तैश्चतु- र्थे मासि॒ यज॑ते । तन्नाहु॒ र्न्यैवैतस्य॒ तया॑ प्रजा॒ वरु॑णो गृह्णातीति॑ दे॒वा अ॑कुर्व- न्निति॒ न्यैवैष ए॒तत्क॑रोति याश्च॒ न्ये॑वास्य प्रजा जाता याश्चा॑जातास्ता उ॒भयी॑र्वरु- णपाशात्प्रमु॑ञ्चति ता अ॒स्यानमीवा॑ अकिल्बिषाः प्रजाः प्रजाय॑न्ते तस्माद्वाऽए॒ष ए॒- तैश्चतु॒र्थे मासि॑ यजते ॥ ४॥ तद्धै द्वे वेदी॒ द्वाव॒ग्नी भवतः । तद्यद्द्वे वेदी॒ द्वाव॒ग्नी भ- वतस्तदु॑भयतः ए॒वैतद्वरुणपाशात्प्रजाः प्रमु॑ञ्चतीतश्चो॒र्द्धा इतश्चावाची॑स्तस्माद्द्वे वेदी॑ द्वाव॒ग्नी भवतः ॥ ५॥ स उत्तरस्यामेव वेद्यौ । उत्तरवेदिमुपकिरति न दक्षिणायां क्षत्रं वै वरुणो विशो मरुतः क्षत्रमेवैतद्विश उत्तरं करोति तस्मादुपर्यासिनं क्ष- त्रियमधस्तादिमाः प्रजा उपा॑सते तस्मादुत्तरस्यामेव वेद्या॑ऽउत्तरवेदिमुपकिरति न दक्षिणायाम् ॥ ६॥ अथैतान्येव पञ्च हवीं॑षि भवन्ति । एतैर्वै ह॒विर्भिः प्रजाप- तिः प्रजा असृज॑तितैरुभयतो वरुणपाशात्प्रजाः प्रामु॑ञ्चदितश्चो॒र्द्धा इतश्चावाची॑स्त- स्माद्वाऽए॒तानि पञ्च हवीं॑षि भवन्ति ॥ ७॥ अथैन्द्राग्नो द्वादशकपालः पुरोडाशो भवति । प्राणोदानौ वाऽइन्द्राग्नी तद्यथा पुण्यं चक्रेषे पुण्यं कुर्यादेवं तत्त्तयोर्है- वास्य हेतोः प्रजा न पराबभूवुस्तत्प्राणोदानाभ्यामेवैतत्प्रजा भिषज्यति प्राणोदा- नौ प्रजासु दधाति तस्मादिन्द्राग्नो द्वादशकपालः पुरोडाशो भवति ॥ ८॥ उभयत्र प॒य॒स्ये॑ भवतः । पय॑सो॒ वै प्र॒जाः स॒म्भव॑न्ति॒ पय॑सः सम्भू॑ता॒स्तद्यत॑ ए॒व स॒म्भूता॑ यतः॑ सम्भव॑न्ति तत॑ ए॒वैत॑दु॒भय॑तो वरु॑णपाशात्प्र॒जाः प्रमु॑ञ्चती॒तश्चो॒र्द्धा इ॒तश्चा॒वा- ची॒स्तस्मा॑दु॒भय॑त्र प॒य॒स्ये॑ भव॑तः ॥ ९॥ वारु॑ण्युत्त॒रा भव॑ति । वरु॑णो ह वाऽअस्य॑ प्र॒जा अ॑गृह्णा॒त्तत्प्र॒त्यक्षं॑ वरु॑णपाशात्प्र॒जाः प्रमु॑ञ्चति मारु॒ती दक्षि॑णा॒ऽमिता॑यै न्वे॒- व मारु॒ती भव॑ति जामि॑ ह कु॒र्याद्यदु॒भे वारु॒ण्यौ स्याता॑मतो ह वाऽअस्य॑ द॒क्षि- णतो॑ म॒रुतः॑ प्र॒जा अजि॑घाꣳसं॒स्ताने॒तेन॑ भा॒गेना॑शमय॒त्तस्मा॑न्मारु॒ती दक्षि॑णा ॥ १०॥ तयो॑रु॒भयो॑रे॒व क॒रीरा॒ण्याव॑पति । कं वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाभ्यः॑ क॒रीरै॑रकुरुत कमे॒वै-