भारतकोश
शुक्र नीति (महर्षि शुक्राचार्य - हिन्दी टीका सहित)

शुक्र नीति (महर्षि शुक्राचार्य - हिन्दी टीका सहित)

Shukra Niti of Shukracharya Hindi

महर्षि शुक्राचार्य द्वारा

स्रोत: Shukra Niti with Vidyodini Sanskrit-Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished526 पृष्ठ

पृष्ठ 506, कुल 526 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 506
४२०शुक्रनीतिः
तमाचरेच्च सा नाति २४१तृतीयेऽङ्गे तु सन्दंशौ ३५१दशताले तु विज्ञेयो २६७
तरुण्यस्या वा महती २१५तेजस्वी क्षमते सर्वं १४९दशतालोर्ध्वमानं तु २६७
तस्माच्छास्त्रत एव स्यात् ३१६ते राष्ट्रगुप्तये सन्ध्यायां २२२दशनैः अवणैर्येन २१८
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन १९६त्यक्तस्वधर्माचरणा ७दशमापमितं ताम्रं २००
तस्मादेतत् त्रयं त्यक्त्वा १९१त्यक्त्वा नीतिबलं स्वीय २०२दश वाऽष्टौ पलं मूल्यं २१६
तस्मान्न केवलसामर्थ्या ३०३त्यक्त्वेतान् दुर्गुणान् यज्ञा १२९दशशखाखिभियुक्तो ४०९
तस्मिन् स्थितं चेन्न बहु १५७त्यजन्तु सैनिका नित्यं १८८दस्युभिः पीडनं शत्रोः १८६
तस्य तेभ्यो न साहाय्यं स्याद् २१९त्रयोदशाङ्गुलं चाधः २५२दशहस्तमितः कुन्तः ३६०
तस्य सर्वगुणैः किन्तु १४६त्रिंशद्भोजनगन्ता वै २१६दशाङ्गुला विस्तृतितस्तद् २५५
तस्यापि शासनं तैस्तु ३१९त्रिकंसस्यो यदावर्त्त ३४१दशैकाङ्गुलपरिधी ३३५
ताडनं द्रव्यहरणं १८८त्रिकूटः स परिक्षेपो ३३९दातृत्वं धनिके शौर्यं १६५
ताडनं बन्धनं पश्चात् १९४त्रिकोष्ठैः पञ्चकोष्ठैर्वा ३६दातॄणां धार्मिकाणां च १४३
ताडयेन्मध्यमातेन ३४५त्रिगुणा वा यथाकाम ३६दानं सेवैव शूद्रादेः २१४
तादृक् संचारयेद् कौश ३७०त्रिचतुःपञ्चकृत्वो वा ३०६दानक्षीणा विवर्धिष्णुः १६१
तानप्याह्वानयेद्राजा २८६त्रिधा वा पञ्चधा कृत्वा २१९दानमानस्सत्यशौर्यं ४०४
तामसी कृष्णवर्णा तु २६१त्रिभिर्दोषैर्बलं भार्यं ४६दानमानापमानं च १४७
ताम्राधिकं सार्धगुणं २१५त्रिभिर्वा पञ्चभिर्वापि ७३दानमानैर्विमुक्तोऽपि ३१७
तालज्ञो ह्यमतेऽपार्थ ३१८त्रिशतं दारपुत्रास्ते ३३१दानशौण्डः क्षमी शूरो ५
तावद् भवन्ति ते दोषा ३४६त्रिहस्तदण्डाञ्छिखिनो ३६०दानार्थं च विना स्वेतः १५५
तावुभौ चौरवच्छास्यौ ३२०त्रेतायुगे पूर्णदण्डः १९०दानेन वर्धते नित्यं १५५
तिर्यगूर्ध्वच्छिद्रमूलं ३५७त्र्यङ्गुलं तु भवेद्धानु २५६दान्तं कुलीनं मध्यस्थ २७०
तिक्तमांसादिलेहानां २३५दान्तः शूरश्च शक्ताश्च १४
तिष्ठन्ति सधनद्वारे १५६दान्तास्तु सधनो यस्तु ७९
तिष्ठन्तौ सूपविष्टां वा २५९दंडक्यो नृपतिः कामात् २३दासे भृत्येष्व भार्यायां ४३
तिष्ठन्ती नाहनस्था २४९दक्षत्र्यंशगता चानु ११२दास्यमेके च गच्छन्ति १५६
तीक्ष्णवाक्यानमित्रमपि १६४दक्षसंस्था वामसंस्था ५१दास्यामि कार्यमाना सा ११७
तीरितं चानुशिष्टं च ३१३दण्डभूभागशुल्काना २०२दास्याभ्यापत्समुत्तीर्णं ४०४
तुरं मन्दं च कुटिलं ७६दण्डभूभागशुल्केस्तु २०३दिव्यावलम्बने मिथ्या ४०६
तुरप्रचण्डवेगश्च ११८दत्तं लेख्यं साक्षिमथ १०४दीर्घदर्शी सदा च स्यात् १३७
तुलाकृषितमूल्यं स्यात् २११दद्यात्प्रतिकर्षकाय २२०दीर्घद्वेषी क्रूरमद ३६२
तुलापूतखलीनः स्याद् ३४५दद्याद्गृहीतमिष १५९दीर्घं चतुर्भागभूत ११२
तुज्ञाशासनमानानां ४३दद्याद्देशानुरूपं तु १०२दीर्घोरुजङ्घा विकटा २६७
तूर्यमङ्गलघोषेण ३८६दन्तः षडङ्गुलो दीर्घं २६४दुःखदो विपरीतो यो १६७
तृतीयः शपथः प्रोक्तः ३०५दन्तोल्लेखनकश्चैव २८१दुःखाय कन्यकाऽन्येषां १६९
तृतीयांशं चतुर्थांश २१८दम्पत्योः कलहे साक्ष्यं १३६दुरात्मनां च प्राबल्यं १६१
तृतीयांरुकमूलो वा ३५दम्मो दंड इति स्यात २४दुष्कर्मदण्डको राजा १२
तृतीयांशाग्निहीनं तु २१२दयाङ्कुमुंदुवाग्दान ८१दुष्टनिग्रहणं कुर्यात् २६९
तृतीयांशविहीनेन ३३६दर्पस्तु परहासेच्छा ४०१दुष्टनिग्रहणं दानं २०
तृतीयांशाधिकं दैर्ध्यं ३३४दर्शयन् मार्दवं नित्यं ३१७दुष्टयानात्पादगसी १७३