स्वप्नवासवदत्तम् (महाकवि भास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

उपोद्घातः ३१ बालचरिते तमसः प्रभुत्वं प्रति यथा — “ अप्रकाशा इव दिशो घनीभूता इव द्रुमाः । सुनिविष्टस्य लोकस्य कृतो रूपविपर्ययः ॥” (अ. १. श्लो. १६) यथा च — *“दुद्दिणविणट्ठजोण्हा ळत्ती वट्टइ णिमीलिआकाळा । संपाउदप्पसुत्ता णीळणिवषणा जहा गोवी ॥” (अ. १. श्लो. १९) मध्यमव्यायोगे मङ्गलश्लोको यथा— “पायात् स वोऽसुरवधूहृदयावसादः पादो हरेः कुवलयामलखङ्गनीलः । यः प्रोद्यतस्त्रिभुवनैकमणे रराज वैदूर्यसङ्क्रम इवाम्बरसागरस्य ॥” (श्लो. १) राक्षसवर्णनं यथा— “सिंहास्यः सिंहदंष्ट्रो मधुनिभनयनः स्निग्धगम्भीरकण्ठो बभ्रुभ्रूः श्येननासो द्विरदपतिहनुर्दीर्घविश्लिष्टकेशः । व्यूढोरा वज्रमध्यो गजवृषभगतिर्लम्बपीनांसबाहुः सुव्यक्तं राक्षसीजो विपुलबलयुतो लोकवीरस्य पुत्रः ॥” (श्लो. २६) कर्णभारे कवचकुण्डलदानं वारयितारं शल्यं प्रति कर्णोक्तिः— “शिक्षा क्षयं गच्छति कालपर्ययात् सुबद्धमूला निपतन्ति पादपाः ।

• दुर्दिनविनष्टज्योत्स्ना रात्रिर्वर्तते निमीलिताकारा । सम्प्रावृतप्रसुप्ता नीलनिवसना यथा गोपी ॥