स्वप्नवासवदत्तम् (महाकवि भास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

उपोद्घातः ३३ कैकेयीकुपितस्य लक्ष्मणस्य रामं प्रत्युक्तिः— “यदि न सहसे राज्ञो मोहं धनुः स्पृश मा दया स्वजननिभृतः सर्वोऽप्येवं मृदुः परिभूयते । अथ न रुचितं मुञ्च त्वं मामहं कृतनिश्चयो युवतिरहितं लोकं कर्तुं यतश्छलिता वयम् ॥” (अ. १. श्लो. १८) भरतस्य स्वजनदर्शनौत्सुक्यादुक्तिः— “पतितमिव शिरः पितुः पादयोः स्निग्धतेवास्मि राज्ञा समुत्थापित- स्त्वरितमुपगता इव आतरः क्लेदयन्तीव मामश्रुभिर्मातरः । सदृश इति महानिति व्यायतश्चेति भृत्यैरिवाहं स्तुतः सेवया परिहसितमिवात्मनस्तत्र पश्यामि वेषं च भाषां च सौमित्रिणा ॥” (अ. ३. श्लो. ३) भरतस्य कैकेयीं प्रत्युक्तिः— “वयमयशसा चीरेणार्यो नृपो गृहस्मृत्युना प्रततरुदितैः कृत्स्नायोध्या मृगैः सह लक्ष्मणः । दयिततनयाः शोकेनाम्बाः स्नुषाध्वपरिश्रमै- र्धिगिति वचसा चोग्रेणात्मा त्वया ननु योजिताः ॥” (अ. ३. श्लो. १६) तस्यैवोक्त्यन्तरं— “तत्र यास्यामि यत्रासौ वर्तते लक्ष्मणप्रियः । नायोध्या तं विनायोध्या सायोध्या यत्र राघवः ॥” (अ. ३. श्लो. २२) अविदितनामके नाटके मङ्गलश्लोकः— “पादः पायादुपेन्द्रस्य सर्वलोकोत्सवः स वः । व्याविद्धो नमुचिर्येन तनुताम्रनखेन खे ॥”