तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

३५६ तैत्तिरीये आरण्यके

अथ षोडशोऽनुवाकः ।

(१)तरणि॒र्विश्वद॑र्शतॊ॒ ज्योति॑ष्कृदसि सूर्य । विश्व॒माभा॑सि रोच॒नं । उ॒पया॒मगृ॑हीतोसि॒ सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वत ए॒ष ते॒ योनिः॒ सूर्या॑य त्वा॒ भ्राज॑स्वते(१)॥
अनु० १६॥

---

अथ षोडशोऽनुवाकः ।

अथ सूर्योपस्थाने विनियुक्तं मन्त्रमाह । (१)“तरणिर्विश्वदर्शत०त्वा भ्राजस्वते”(१) इति । हे ‘सूर्य’, त्वं ‘तरणिः’ अन्धकारोत्तरणहेतुः, ‘विश्वदर्शतः’ विश्वैः सर्वैः प्राणिभिः दर्शनीयः, ‘ज्योतिष्कृत्’ सर्वस्मिँल्लोके प्रकाशकृच्चासि । ‘विश्वं’ सर्वं जगत्, ‘रोचनं’ दीप्यमानं यथा भवति तथा, ‘आभासि’ सर्वतः प्रकाशयसि । अग्निष्टोमे योऽयमतिग्राह्यरूपो ग्रहोऽस्ति तादृश हे ग्रह* ‘भ्राजस्वते’ दीप्तियुक्ताय यथोक्तमहिमोपेताय, ‘सूर्याय’, ‘त्वां’, गृह्णामि अतस्त्वं तदर्थं ‘उपयामगृहीतः’ उपयामेन पृथिवीकार्येण पात्रेण गृहीतः, ‘असि’ । ‘एषः’ हविर्धानमण्डपस्थः खरप्रदेशः ‘ते’ तव, ‘योनिः’ स्थानं, अतः ‘भ्राजस्वते’ दीप्तिमते सूर्याय, ‘त्वां’, तत्र प्रदेशे सादयामि ईदृशोऽयमतिग्राह्यो यस्मै सूर्याय गृह्यते किमु वक्तव्यं तस्य मा-

---

* तादृशं ग्रहमिति G चिह्नितपुस्तकपाठः ।