तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

५५६ तैत्तिरीये आरण्यके

य॒मस्य॒ जम्भ॑योः। आर्द॑धामि तथा॒हि तत्। खण् फण्
म॑सि॑^{(१)} ॥ अनु० ३७॥

यत्र अष्टत्रिंशोऽनुवाकः।

^{(१)}ब्रह्म॑णा त्वा शपामि। ब्रह्म॑णस्त्वा श॒पथे॑न शपा-

शृतस्येत्यनुवाकेन जुहुयात् इति। पाठस्तु। ^{(१)}“आहरावद्य
० खण् फण् मसि”^{(१)} इति। ‘यथा’ यागकाले, ‘शृतस्य’ ‘हविषः’
पक्वं हविः, ‘अवद्य’ अवदाय, जुहु इति। तथा हे शत्रो लोहितं
द्वितीयं ‘आहर’ आनय। ‘अमुं’ शत्रुं, ‘यमस्य,’ ‘जम्भयोः’
दन्तयोर्मध्ये, ‘आदधामि’ स्थापयामि’ इति ‘यत्,’ ‘तत् सत्यं’।
‘तत्’ कार्यम्, ‘तथाहि’ तथैव अस्तु। दंशनध्वनेरनुकरणरूपौ
‘खण्फण्’ शब्दौ,* तौ यथा भवतस्तथा शत्रो मारितोसि ॥

इति सायनाचार्य्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे यजु-
रारण्यके चतुर्थप्रपाठके सप्तत्रिंशोऽनुवाकः ॥ ३७ ॥

अथ अष्टत्रिंशोऽनुवकः।

कल्पः। यमभिव्याहरिष्यन् स्यात् त्रिरात्रावरं ब्रह्मचर्यं
चरित्वा आगत्य एनमभिव्याहरेत्, ब्रह्मणा त्वा शपामीत्य-
नुवाकेनेति। पाठस्तु। ^{(१)}“ब्रह्मणा त्वा शपामि ० अधरो मत्पद्य-
स्वामौ”^{(१)} इति। हे शत्रो त्वां देवदत्तनामानं ‘ब्रह्मणा’ मन्त्रेण,
‘शपामि’ शापयुक्तं करोमि। ‘ब्रह्मणः’ परमात्मवस्तुनः, ‘शपथेन’ शा-

---

* खट्फट्शब्दै। इति E चिह्नितपुस्तकपाठः।