तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

७३६ तैत्तिरीये आरण्यके

शिरः॑ । अ॒यं दक्षि॑णः प॒क्षः । अ॒यमुत्त॑रः प॒क्षः ।
अ॒यमा॒त्मा । इदं पु॒च्छं प्रति॒ष्ठा । तद॒प्येष॒ श्लोको॑
भ॒वति ॥ अनु० १ ॥

---

अथ द्वितीयोऽनुवाकः ।

अन्ना॒द्वै प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते । याः काश्च॑ पृथि॒वीꣳ
श्रि॒ताः । अथो॒ अन्ने॑नै॒व जी॑वन्ति । अथै॑नदपि॑ य-
न्त्यन्त॒तः । अन्न॒ꣳ हि भू॒तानां॒ ज्येष्ठ॑म् । तस्मा॑त्स॒र्वौष॒धमु॑-
च्यते । सर्वं॒ वै तेऽन्न॑माप्नुवन्ति । येऽन्नं॒ ब्रह्मो॒पास॑ते । अ-
न्न॒ꣳ हि भू॒तानां॒ ज्येष्ठ॑म् । तस्मा॑त्स॒र्वौष॒धमु॑च्यते । अ-
न्ना॒द्भूता॑नि जा॒यन्ते । जाता॒न्यन्ने॑न वर्धन्ते । अद्यते-
ऽत्ति च॑ भूता॒नि । तस्मादन्नं॒ तदु॑च्यत इति । तस्माद्वा-
ए॒तस्मादन्न॑रस॒मयात् । अन्योऽन्तर आ॒त्मा प्रा॑णम॒यः ।
तेनै॑ष पू॒र्णः । स वा एष पु॑रुषवि॒ध ए॒व । तस्य पु॑रु-
षवि॒धतां॑ । अन्व॒यं पु॑रुषवि॒धः । तस्य॑ प्रा॒ण ए॒व शिरः॑ ।
व्या॒नो दक्षि॑णः प॒क्षः । अ॒पान उत्त॑रः प॒क्षः । आ॒काश॑
आ॒त्मा । पृथि॒वी पु॒च्छं प्रति॒ष्ठा । तद॒प्येष॒ श्लोको॑
भ॒वति ॥ अनु० २ ॥