तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

८३२ तैत्तिरीये आरण्यके

अथ चतुर्द्दशोऽनुवाकः ।

$^{(१)}$आ॒दि॒त्यो वै तेज॒ ओजो॒ बलं॒ यश॒श्चक्षुः॒श्रोत्र॑- मा॒त्मा मनो॑ म॒न्युर्मनु॑र्मृ॒त्युः स॒त्यो मि॒त्रो वा॒युरा॑का॒शः

---

हिरण्मयत्वञ्च श्रुत्यन्तरे* प्रपञ्चितं। “अथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषो दृश्यते। हिरण्यश्मश्रुर्हिरण्यकेश आप्रनखात् सर्व- एव सुवर्णः” इति ॥

इति सायणाचार्य्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे यजुरार- ण्यके दशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययुक्तायां याज्ञिक्या- मुपनिषदि त्रयोदशोऽनुवाकः ॥

---

अथ चतुर्दशोऽनुवाकः।

पूर्वोक्तस्यैवादित्यपुरुषस्य सर्वात्मकत्वलक्षणमवशिष्टमुपास्यगुणं दर्शयति। $^{(१)}$“आदित्यो वै ॰ भूतानामधिपतिः”$^{(१)}$ इति। योऽयं ‘आदित्यः’, उपास्यत्वेनोक्तः, स एव तेजआद्यधिपत्यन्तसर्व- जगदात्मकं, ‘तेजः’ दीप्तिः। ‘ओजः’ बलकारणं। ‘बलं’ शरीर- शक्तिः। ‘यशः’ कीर्त्तिः। ‘चक्षुःश्रोत्रे’ बाह्येन्द्रिये। ‘आत्मा’ देहः। ‘मनः’ अन्तःकरणं। ‘मन्युः’ तद्धर्मः कोपः। ‘मनुः’ स्वायम्भुवादिः।

---

* शाखान्तरे इति F चिह्नितपुस्तकपाठः।