उपदेशसाहस्री (आदि शङ्कराचार्य - गद्य व पद्य भाग)

INDEX OF VERSES 307 PAGE PAGE दशमस्त्वमसीत्येवं वाक्यम् 269 देहाभिमानिनो दुःखम् 123 दशमस्य नवात्मत्व- 123 देहेऽहंप्रत्ययो यद्वत् 237 दशाहाशौचकार्याणाम् 205 द्रष्टा च दृश्यं च तथा 291 दाहच्छेदविनाशेषु 266 द्रष्टुश्चान्यद्भवेद्दृश्यम् 152 दुःखी स्याद्दुःख्यहंमानात् 169 द्रष्टृदृश्यत्वसम्बन्धः 241 दुःख्यस्मीति सति ज्ञाने 273 द्रष्टृ श्रोतृ तथा मन्तृ 141 दृशिरूपे सदानित्ये 124 द्वयोरेवेति चेत्तन्न 230 दृशिरेवानुभूयेत 279 दृशिस्तु शुद्धोऽहम् 111 धर्माधर्मफलैर्योगः 118 दृशिस्वरूपं गगन- 111 धर्माधर्मविनिर्मुक्तम् 214 दृशिस्वरूपेण हि 148 धर्माधर्मौ ततोऽज्ञस्य 80 दृशेच्छाया यदारूढा 124 धीरेवार्थस्वरूपा हि 137 दृश्यत्वादहमित्येषः 155 ध्यायतीत्यविकारित्वम् 202 दृष्टं चापि यथारूपम् 194 ध्रुवा ह्यनित्याश्च न च 297 दृष्टं जागरितं विद्यात् 198 दृष्टं हित्वा स्मृतिं तस्मिन् 160 न कश्चिच्चेष्यते धर्मः 261 दृष्टवच्चेत्प्ररोहः स्यात् 92 न चास्ति शब्दादिः 147 दृष्टिः श्रुतिर्मतिर्ज्ञातिः 143 न चेत्स इष्टः सदसत् 297 दृष्टिः सृष्टिः श्रुतिर्घ्रातिः 207 न चेद्भूयः प्रसूयेत 85 दृष्ट्वा बाह्यं निमील्याथ 208 न ततोऽमृतताशास्ति 120 देहलिङ्गात्मना कार्याः 120 न तस्यैवान्यतोऽपेक्षा 163 देहात्मज्ञानवज्ज्ञानम् 93 न दृशेरविकारित्वात् 231 देहात्मबुद्ध्यपेक्षत्वात् 126 न दृष्टिलुप्यते द्रष्टुः 156 देहाद्यारम्भसामर्थ्यात् 93 ननु कर्म तथा नित्यम् 81 देहाद्यैरविशेषेण 84 ननु ध्रुवफला विद्या 82

308 A THOUSAND TEACHINGS PAGE PAGE नन्वेवं दृशिसंक्रान्तिः 243 नामजात्यादयो यद्वत् 263 न प्रकाश्यं यथोष्णत्वम् 183 नामरूपक्रियाभ्योऽन्यः 118 न प्रियाप्रिय इत्युक्तेः 153 नामादिभ्यः परे भूम्नि 210 न बाह्यं मध्यतो वान्तः 212 नाहोरात्रे यथा सूर्ये 165 न बुद्धेरवबोधोऽस्ति 234 नित्यमुक्तः सदैवस्मि 218 न बुद्धेर्वुद्धिवाच्यत्वम् 235 नित्यमुक्तत्वविज्ञानम् 274 न मेऽस्ति कश्चिन्न च सः 292 नित्यमुक्तस्य शुद्धस्य 128 न मेऽस्ति मोहस्तव 290 निमीलोन्मीलने स्थाने 173 न मे हेयं न चादेयम् 134 नियोगोऽप्रतिपन्नत्वात् 221 न येषामेक एवात्मा 235 निर्गुणं निष्क्रियं नित्यम् 214 नवबुद्ध्यपहाराद्धि 270 निर्दुःखाचिना योगात् 269 न सच्चांहं न चासच्च 133 निर्दुःखोऽतीतदेहेषु 222 न स्मरत्यात्मनो ह्यात्मा 140 निर्दुःखो निष्क्रियोऽकामः 281 न स्वयं स्वस्य नान्यश्च 215 निवृत्ता सा कथं भूयः 84 न हस्ती न तदारूढः 200 निश्चयार्था भवेद्बुद्धिः 168 न हि दीपान्तरापेक्षा 203 नेतिनेतीति देहादीन् 84 न हि सिद्धस्य कर्तव्यम् 280 नेतिनेत्यादिशास्त्रेभ्यः 212 न हीह लाभोऽभ्यधिकोऽस्ति 190 नैककारकसाध्यत्वात् 86 न ह्यजात्यादिमान् कश्चित् 226 नैतद्देवं रहस्यानाम् 223 नात्माभासत्वसिद्धिंश्चेत् 252 नैतद्देयमशान्ताय 216 नाद्राक्षमहमित्यस्मिन् 247 नैवं स्वप्ने पृथक्सिद्धेः 253 नानयोर्द्वयोराश्रयत्वं च 233 नौस्थस्य प्रातिलोम्येन 26 नान्यदन्यद्गवेद्यस्मात् 151 नान्येन ज्योतिषा कार्यम् 162 पदवाक्यप्रमाणज्ञैः 191 नाप्यतो भावशब्देन 234 परलोकभयं यस्य 143

INDEX TO VERSES 309 PAGE PAGE परस्य देहे न यथा 190 प्रमथ्य वज्रोपमयुक्ति- 218 पारगस्तु यथा नद्याः 139 प्रयुज्य तृष्णाज्वरनाश- 288 पार्थिवः कठिनो धातुः 167 प्रशान्तचित्ताय जिते- 189 पुत्रदुःखं यथाध्यस्तम् 224 प्रसन्ने विमले व्योम्नि 144 पूर्वं स्यात् प्रत्ययव्याप्तिः 265 प्रसिद्धिमूढलोकस्य 236 पूर्वदेहपरित्यागे 204 प्रागेवैतद्विधेः कर्म 204 पूर्वबुद्धिमवाधित्वा 89 प्राणाद्येत्रं त्रिकं हित्वा 208 पूर्वोक्तं यत्तमोबीजम् 209 प्राप्तश्चेत्प्रतिषिध्येत 224 पृष्टमाकाङ्क्षितं वाच्यम् 282 प्रामाण्येऽपि स्मृतेः शैघ्यात् 257 प्रकाशस्थं यथा देहम् 122 प्रकृतिप्रत्ययार्थौ यौ 233 फलान्तं चानुभूतं यत् 152 प्रज्ञाप्राणानुकार्यात्मा 145 फले च हेतौ च जनः 105 प्रतिबन्धविहीनत्वात् 249 प्रतिलोममिदं सर्वम् 246 बन्धं मोक्षं च सर्वं यतः 215 प्रतिषिद्धेददंशङ्कः 125 बाध्यते प्रत्ययेनेह 266 प्रतिषेद्धुमशक्यत्वात् 88 बाह्याकारत्वतो ज्ञप्तेः 175 प्रत्यक्षमनुमानं वा 263 बिलात्सर्पस्य निर्याणे 164 प्रत्यक्षादीनि बाधेरन् 273 बीजं चैकं यथा भिन्नम् 199 प्रत्यगात्मन आत्मत्वम् 274 बुद्धिस्थश्चलतीवात्मा 95 प्रत्ययी प्रत्ययश्चैव 250 बुद्धीनां विषयो दुःखम् 278 प्रत्यवायस्तु तस्यैव 86 बुद्धेः कर्तृत्वमध्यक्ष्य 237 प्रथनं ग्रहणं सिद्धिः 255 बुद्धेस्तु प्रत्ययास्तस्मात् 239 प्रधानस्य च परार्थ्यम् 182 बुद्धौ चेत्तत्कृतः कश्चित् 252 प्रबोधरूपं मनसः 150 बुद्धौ दृश्यं भवेद्बुद्धौ 102 प्रबोधेन यथा स्वाप्नम् 275 बुद्धयर्थान्याहुरेतानि 168

310 A THOUSAND TEACHINGS PAGE PAGE बुद्ध्यादीनामनात्मत्वम् 138 मनसश्चेन्द्रियाणां च 198 बुद्ध्यादौ सत्युपाधौ च 144 मनोबुद्धीन्द्रियाणां याः 158 बुद्ध्यारूढं सदा सर्वं दृश्यते 101 मनोवृत्तं मनश्चैव 117 बुद्ध्यारूढं सदा सर्वं साहंकत्रा 245 ममात्मा स्वत आत्मेति 133 बुभुत्सोर्यदि चान्यत्र 91 ममाह चेत्यतोऽविद्या 205 बोधस्यात्मस्वरूपत्वात् 186 ममाहङ्कारयलेच्छाः 142 बोधात्मज्योतिषा दीप्ता 186 ममाहमित्येतदपोह्य 166 बौद्धैस्तु प्रत्ययैरेवम् 238 ममेदं द्वयमप्येतत 245 ब्रह्मा दाशरथेर्यद्वत् 247 ममेदं प्रत्ययौ ज्ञेयौ 245 ब्रह्माद्याः स्थावरान्ता ये 108 ममेदमित्थं च तथा 114 ब्रह्मास्मीति च बिधेयम् 285 महाराजादयो लोकाः 119 माधुर्यादि च यत्कार्यम् 231 भवाभवत्वं तु न चेत् 295 मानसे तु गृहे व्यक्तः 158 भानोर्बिम्बं यथा चौष्ण्यम् 202 मानसयस्तद्वदन्यस्य 129 भारूपत्वायथा भानोः 211 मायाहस्तिनमारुह्य 200 भिक्षामटन्यथा स्वप्ने 136 मिथश्च भिन्ना यदि ते 292 भिद्यते हृदयग्रन्थिः 166 मिथ्याध्यासनिषेधार्थम् 91 भूतदोषैः सदाऽस्पृष्टम् 108 मुखादन्यो मुखाभासः 227 भूतिर्येषां क्रिया सैव 261 मुखेन व्यपदेशात्सः 229 भेदाभावेऽप्यभावस्य 262 मूढया मूढ इत्येवम् 130 भेदोऽभेदस्तथा चैकः 134 मूत्राशङ्को यथोदङ्कः 95 मूषासिक्तं यथा ताम्रम् 136 मच्चैतन्यावभास्यत्वात् 109 मृषाध्यासस्तु यत्र स्यात् 177 मणौ प्रकाश्यते यद्वत् 102 मोक्षस्तन्नाश एव स्यात् 186 मदन्यः सर्वभूतेषु 132 मोक्षोऽवस्थान्तरं यस्य 179

INDEX TO VERSES 311 PAGE PAGE य आत्मा नेतिनेतीति 139 यन्मनास्तन्मयोऽन्यत्वे 155 यतश्च नित्योऽहमतः 290 यस्माद्भीताः प्रवर्तन्ते 210 यतो न चान्यः परमात् 289 यस्मिन्देवाश्च वेदाश्च 147 यतोऽभूत्वा भवेद्यच्च 163 या तु स्यान्मानसी वृत्तिः 129 यत्कामस्तत्क्रतुर्भूत्वा 205 या महारजनाद्यास्ताः 118 यत्र यस्यावभासस्तु 237 यावान्स्यादिदमंशो यः 99 यत्स्थस्तप्तो रवेर्देहे 125 युगपत्समवेतत्वम् 183 यथात्मबुद्धिचाराणाम् 101 येन वेत्ति स वेदः स्यात् 195 यथानुभूयते तृप्तिः 278 येन स्वप्रगतो वक्ति 195 यथान्यत्वेऽपि तादात्म्यम् 142 येनात्मना विलीयन्ते 218 यथा विद्या तथा कर्म 82 येनाधिगम्यतेऽभावः 177 यथा विशुद्धं गगनम् 149 यो वेद्धालुप्तदृष्टित्वम् 125 यथा सर्वान्तरं व्योम 127 योऽहङ्कर्तारमात्मानम् 142 यथा ह्यन्यशरीरेषु 154 यो हि यस्माद्विरक्तः स्यात् 286 यथेष्टाचरणप्राप्तिः 286 यथोक्तं ब्रह्म यो वेद 165 रज्जुसर्पो यथा रज्ज्वा 232 यदद्वयं ज्ञानमतीव 115 रहस्यं सर्ववेदानाम् 216 यदा नित्येषु वाक्येषु 271 रागद्वेषक्षयाभावे 81 यदाभासेन संव्याप्तः 254 राजवत्साक्षिमात्रत्वात् 214 यदायं कल्पयेद्भेदम् 196 राहोः प्रागेव वस्तुत्वम् 230 यदाहङ्कर्तुरात्मत्वम् 235 रूपवत्त्वाद्यसत्त्वान्न 110 यदेव दृश्यते लोके 122 रूपसंस्कारतुल्याधीः 155 यद्धर्मा यः पदार्थो न 171 रूपस्मृत्यन्धकाराद्यैः 160 यथैवं नान्यदृश्यास्ते 239 रूपादीनां यथान्यः स्यात् 263 यद्वाक्सूर्योंशुसम्पात- 191 वाक्यार्थप्रत्ययी कश्चित् 222

312 A THOUSAND TEACHINGS PAGE PAGE वाक्यार्थो व्यज्यते चैवम् 272 विरुद्धत्वादतः शक्यम् 84 वाक्ये तत्त्वमसीत्यस्मिन् 276 विविच्यास्मात्स्वमात्मानम् 161 वाक्ये हि श्रूयमाणानाम् 270 विवेकात्मधिया दुःखम् 268 वाचारम्भणमात्रत्वात् 210 विशुद्धिश्चात एवास्य 178 वाचारम्भणशास्त्राच्च 178 विशेषणमिदं सर्वम् 98 वाच्यभेदात्तु तद्भेदः 194 विशेषो मुक्तबद्धानाम् 181 वाय्वादीनां यथोत्पत्तेः 108 विषयग्रहणं यस्य 265 वासुदेवो यथाश्वत्थे 154 विषयत्वं विकारित्वम् 204 विकल्पना चाप्यभवे 292 विषया वासना वापि 158 विकल्पनाच्चापि विध- 294 वेदान्तवाक्यपुष्पेभ्यः 287 विकल्पना वापि तथा 291 वेदार्थो निश्चितो ह्येषः 135 विकल्पोद्भवतोऽसत्त्वम् 178 व्यक्तिः स्यात्प्रकाशस्य 163 विकारित्वमशुद्धत्वम् 102 व्यञ्जकत्वं तदेवास्या 137 विक्षेपो नास्ति तस्मान्मे 131 व्यञ्जकस्तु यथालोकः 168 विज्ञातुनैव विज्ञाता 125 व्यञ्जको वा यथालोकः 137 विज्ञातेर्यस्तु विज्ञाता 124 व्यवधानाद्धि पारोक्ष्यम् 203 विदिताविदिताभ्यां तत् 165 व्यस्तं नाहं समस्तं वा 157 विद्यया तारिताः स्मो यैः 217 व्यापकं सर्वतो व्योम 160 विद्याया प्रतिकूलं हि 83 व्याप्तुमिष्टं च यत्कर्तुः 258 विद्याविधे श्रुतिप्रोक्ते 197 व्योमवत्सर्वभूतस्थः 117 विद्यैवाज्ञानहानाय 81 व्रणस्नावयोरभावेन 154 विपर्यासेऽसदन्तं स्यात् 266 विमथ्य वेदोदधितः 299 शक्त्यलोपात्सुषुप्ते ज्ञः 203 विमुच्य मायामय- 104 शब्दादीनामभावश्च 131 विराड्वैश्वानरो बाह्यः 210 शब्दाद्वानुमितेर्वापि 258

INDEX TO VERSES 313 PAGE PAGE शब्दानाअयथार्थत्वे 236 संयोगस्याप्यनित्यत्वात् 179 शब्देनैव प्रमाणेन 255 संवादमेतं यदि चिन्तयेत् 105 शरीरबुद्धीन्द्रियदुःख- 112 संसारिणां कथा त्वास्ताम् 229 शरीरबुद्धयोर्यदि च 148 संसारी च स इत्येकः 228 शरीरेन्द्रियसंगाते 169 संसारो वस्तुसंस्तेषाम् 233 शान्तं प्राज्ञं तथा मुक्तम् 206 सकामः सक्रियोऽसिद्धः 282 शान्तेश्चायत्नसिद्धत्वात् 175 सकृदुक्तं न गृह्णाति 220 शारीरादि तपः कुर्यात् 198 स गुरुस्तारयेद्युक्तम् 207 शारीरा पृथिवी तावत् 105 सङ्कल्पाध्यवसायौ तु 173 शास्त्रप्रामाण्यतो ज्ञेया 219 स चोक्तस्तन्निभत्वं प्राक् 264 शास्त्रयुक्तिविहीनत्वात् 187 सत्तामात्रे प्रकाशस्य 164 शास्त्रस्यानतिशङ्कयत्वात् 211 सत्यं ज्ञानमनन्तं च 210 शास्त्राद्ब्रह्मास्मि नान्योऽहम् 285 सत्यमेवमनात्मार्थ- 278 शिरोदुःखादि नात्मानम् 169 सदभ्युपेतं भवतोपकल्पितम् 293 शून्यतापि न युक्तं वै 171 सदसत्सदसच्चेति 177 श्रद्धाभक्ती पुरस्कृत्य 187 सदसीति फलं चोक्त्वा 223 श्रुतमात्रेण चेन्न स्यात् 248 सदस्मीति च विज्ञानम् 221 श्रुतानुमानजन्मानौ 222 सदस्मीति धियोऽभावे 244 श्रुतेः स्वात्मनि नाशङ्का 283 सदस्मीति प्रमाणोत्था 219 श्रोतुः स्यादुपदेशश्चेत् 251 सदा च भूतेषु समः 113 श्रोतृश्रोतव्ययोर्भेदः 280 सदा च भूतेषु समोऽस्मि 105 सदेश्वनिपूर्वस्य 87 षडूर्भिमालाभ्यतिवृत्तः 289 सदेव त्वमसीत्युक्ते 220 सदेवेत्यादिवाक्येभ्यः 275 संघातो वास्मि भूतानाम् 156 सद्ब्रह्माहं करोमीति 219

314 A THOUSAND TEACHINGS PAGE PAGE सन्निधौ सर्वदा तस्य 226 सिद्धो मोक्षस्त्वमित्येतत् 281 सबाह्याभ्यन्तरे शुद्धे 138 सिद्धो मोक्षोऽहमित्येव 280 सबाह्याभ्यन्तरोऽजीर्णः 204 सुखादेर्नात्मधर्मत्वम् 184 सभयादभयं प्राप्तः 285 सुषुप्तजाग्रत्स्वपतः 112 समं तु तस्मात्सततम् 298 सुषुप्तवज्जायति यः 115 समस्तं सर्वगं शान्तम् 161 सुषुप्त्याख्यं तमोऽज्ञानम् 199 समाधिर्वाऽसमाधिर्वा 132 सूक्ष्मताव्यापिते ज्ञेये 107 समापय्य क्रियाः सर्वाः 79 सूक्ष्मैकागोचरेभ्यश्च 185 समाप्तैस्तर्हि दुःखस्य 274 सेतुं सर्वव्यवस्थानाम् 213 सम्बन्धग्रहणं शास्त्रात् 242 सेत्स्यतीत्येव चेत्तस्यात् 279 सम्बन्धानुपपत्तेश्च 182 सोऽध्यासो नेतिनेतीति 224 सम्भाव्यो गोचरे शब्दः 225 सोपाधिश्चैवमात्मोक्तः 159 सम्यक्संशयमिथ्योक्ताः 254 स्थानावच्छेददृष्टिः स्यात् 173 सर्वज्ञोऽप्यत एव स्यात् 159 स्थावरं जंगमं चैव 141 सर्वप्रत्ययसाक्षित्वात् 156 स्थितो दीपो यथायत्नः 169 सर्वप्रत्ययसाक्षी ज्ञः 161 स्पष्टत्वं कर्मकर्त्रादेः 259 सर्वमात्मेति वाक्यार्थे 284 स्मरतो दृश्यते दृष्टम् 151 सर्वमूर्तिवियुक्तं यत 133 स्यान्मालाऽपरिहार्या तु 185 सर्वस्यात्माहमेवेति 212 स्वप्नः सत्यो यथाऽऽबोधात् 117 सर्वेषां मनसो वृत्तम् 116 स्वप्नस्मृत्योर्घटादेर्हि 136 साक्षाद्देवः स विज्ञेयः 201 स्वप्ने तद्गतप्रबोधे यः 196 सादित्यं हि जगत्प्राणः 140 स्वप्ने दुःखयहमध्यासम् 274 सिद्धादेवाहमित्यस्मात् 219 स्वभावशुद्धे गगने 150 सिद्धिः स्यात्स्वात्मलाभश्चेत् 259 स्वयंज्योतिर्न हि द्रष्टुः 247 सिद्धेः दुःखित्व इष्टं स्यात् 267 स्वयंलब्धस्वभावत्वात् 192

INDEX TO VERSES 315 PAGE PAGE स्वयंवेद्यत्वपर्यायः 278 स्वसाक्षिकं ज्ञानमतीव 188 स्वयमेवावभास्यन्ते 239 स्वाकारान्यावभासं च 174 स्वरूपं चात्मनो ज्ञानम् 237 स्वात्मबुद्धिमपेक्ष्यासौ 152 स्वरूपत्वान्न सर्वस्य 180 स्वार्थस्य ह्यप्रहाणेन 269 स्वरूपस्यानिमित्तत्वात् 179 स्वरूपाव्यवधानाभ्याम् 162 हन्त तर्हि न मुख्यार्थः 236 स्वलक्षणावधिर्नाशः 261 हित्वा जात्यादिसम्बन्धान् 213 हूयन्ते तु हवींषीति 157

इस पृष्ठ पर कोई भी स्पष्ट पठनीय पाठ (Text) उपलब्ध नहीं है। यह पृष्ठ रिक्त/अत्यधिक धुंधला (Blank/Faded) है।

इस पृष्ठ पर कोई पाठ्य सामग्री (टेक्स्ट) उपलब्ध नहीं है। यह एक रिक्त पृष्ठ है।

इस पृष्ठ पर कोई पाठ (text) मुद्रित नहीं है (यह पृष्ठ रिक्त/कोरा है)।

Sanskrit Books with Text, English Translation and Notes ATMABODHA of SRI SANKARACHARYA The famous treatise on Advaita- vedanta, consisting of sixty-eight verses in melodious Sanskrit. Pp. 346 Price Rs. 4 UPANISHADS Each of the Upanishads contains also an Introduction and word-for-word rendering and Notes: Isha ... As. 12 Kena ... As. 12 Katha ... Re. 1-8 Prasna ... Re. 1 Mundaka ... Re. 1 Mandukya ... As. 12 Aitareya ... Re. 1 Taittiriya ... Rs. 2 Svetasvatara ... Re. 1-8 SRI RAMAKRISHNA MATH Mylapore, Madras 4

इस पृष्ठ पर कोई पाठ (text) उपलब्ध नहीं है। यह एक रिक्त पृष्ठ/आवरण है।

इस पृष्ठ पर कोई पाठ्य सामग्री (text) उपलब्ध नहीं है। यह एक सादा/रिक्त पृष्ठ (blank page) है।