उत्तर गीता (आदि गौड़पादाचार्य दीपिका एवं सान्वय हिन्दी टीका)

३८ उत्तरगीतायां नैव ब्रह्म न शुद्धं स्या- त्पुमान्ब्रह्म न विन्दति ॥ ५६ ॥ देहाः ज्ञानकारणीभूतशरीराणि नवच्छिद्रकृताः विषय- स्स्राविवृत्तिमद्भावेन्द्रियघटितानि; तत्र दृष्टान्तः गळिका इव छिद्रघटा इव सर्वदा ज्ञानं स्रवन्तीत्यर्थः । तादृशविषयप्र- णवित्तस्य ब्रह्म न शुद्धं स्यात् इति नैव ईश्वरत्वकर्तृत्वबिम्बत्वा- विघटितं न भवति । तथा च ब्रह्मणि बिम्बत्वाविघटिते पुमान् सुखदुःखाभिमानी प्रतिबिम्बो जीवः ब्रह्म न विन्दति भानन्दानुभवं न प्राप्नोतीत्यर्थः ॥ तस्मात् यावत्तत्वापरोक्षपर्यन्तं साधने यत्नः कर्तव्यः, जाते च तत्त्वावबोधे विधिनिषेधातीतत्वेन न कोऽपि यत्नः कर्तव्य इत्यभिप्रायवानाह— अत्यन्तमलिनो देहो देही चात्यन्तनिर्मलः । उभयोरन्तरं ज्ञात्वा कस्य शौचं विधीयते ॥ ५७ ॥ देहः पाञ्चभौतिकः अत्यन्तमलिनः जडत्वादिति भावः ।