वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)

( ३९२ ) सिद्धान्तकौमुद्याम्- सर्पिषो नाथते । स्यादित्याशास्ते इत्यर्थः । कथं तर्हि 'नाथसे किमु पतिं न भूभृतामिति ? नाथसे इति पाठ्यम् ॥ हरतेर्गतौ ताच्छील्ये * ॥ गतं प्रकारः । पैतृकमश्वा अनुहरन्ते । मातृकं गावः ॥ पितुर्मातुश्च गतं प्रकारं सततं परिशीलयन्तीत्यर्थः ॥ ताच्छील्ये किम् । मातुर- नूहरति ॥ किरतेर्हर्षजीविकाकुलायकरणेष्विति वाच्यम् * ॥ हर्षादयो विषयाः । तत्र हर्षो विक्षेपस्य कारणम् । इतरे फले ॥ अपाच्चतुष्पाच्छकुनिष्वालेखने । ६।१।१४२ ॥ अपात्किरतेः सुट् स्यात् । सुडपि हर्षादिष्वेव वक्तव्यः* ॥ अपस्करते वृषो हृष्टः । कुक्कुटो भक्षार्थी । श्वा आश्रयार्थी च ॥ हर्षादिष्विति किम् । अपकिरति कुसुमम् । इह तड्सुटौ न । हर्षादिमात्रविवक्षायां यद्यपि तङ् प्राप्तस्तथापि सुडभावानेष्यत इत्याहु