वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)

शान्तनवाचार्यप्रणीतः फिट्सूत्रपाठः। १ फिषोऽन्त उदात्तः । २ पाटलापालङ्काम्बासागरार्थानाम् । ३ गेहार्थानामस्त्रियाम् । ४ गुदस्य च । ५ ध्यपूर्वस्य स्त्रीविषयस्य । ६ खान्तस्यास्मादेः । ७ वंहिष्ठवत्सरतिशत्यान्तानाम् । ८ दक्षिणस्य साधौ । ९ स्वाङ्गाख्यायामादिर्वा । १० छन्दसि च । । ११ कृष्णायाम्मृगाख्या चेत् । १२ वा नामधेयस्य । १३ शुक्लगौरयोरादिः । १४ अङ्गुष्ठोदकवकवशानां छन्दस्यन्तः १५ पृष्ठस्य च । १६ अर्जुनस्य तृणाख्या चेत् । १७ आर्यस्य स्वाम्याख्या चेत् । १८ आशाया अदिगाख्या चेत् । १९ नक्षत्राणामविषयाणाम् । २० न कूपूर्वस्य कृत्तिकाख्या चेत् । २१ घृतादीनां च । २२ ज्येष्ठकनिष्ठयोर्वयसि । २३ बिल्वतिष्ययोः स्वरितो वा । इति फिट्सूत्रेषु प्रथमः पादः ॥ २४ अथादिः प्राक् शकटेः । २५ ह्रस्वान्तस्य स्त्रीविषयस्य । २६ नविषयस्यान्निसन्तस्य । २७ तृणधान्यानां च द्व्यषाम् । २८ त्रः संख्यायाः । २९ स्वाङ्गशिटामदन्तानाम् । ३० प्राणिनां कूपूर्वम् । ३१ खय्युवर्णं कृत्रिमाख्या चेत् । ३२ उनर्वन्नन्तानाम् । ३३ वर्णानां तणतितिनान्तानाम् । ३४ ह्रस्वान्तस्य ह्रस्वमन्नृत्ताच्छील्ये । ३५ अक्षस्यादेवत्तस्य । ३६ अर्थस्यासमद्योतने । ३७ पीतह्यर्थाना- म् । ३८ ग्रामादीनां च । ३९ लुबन्तस्योपमेयनामधेयस्य । ४० न वृक्षपर्वतविशेषव्याघ्रसिंहमहि- षाणाम् । ४१ राजविशेषस्य थमन्वा चेत् । ४२ लघावन्ते द्वयोश्च बह्वषो गुरुः । ४३ स्त्रीवि- षयवर्णांक्षुपूर्वाणाम् ४४ शकुनीनां च लघुपूर्वम् । ४५ नर्तुप्राण्याख्यायाम् । ४६ धान्यानां च वृद्धक्षान्तानाम् । ४७ जनपदशब्दानामषान्तानाम् । ४८ हयादीनामसंयुक्तलान्तानामन्तः पूर्वं वा । ४९ इगन्तानां च द्व्यषाम् ॥ इति फिट्सूत्रेषु द्वितीयः पादः ॥ ५० अथ द्वितीयं प्रागीषात् । ५१ त्र्यचां प्राङ् मकारात् । ५२ स्वाङ्गानामकुर्वादीनाम् । ५३ मादीनां च । ५४ शादीनां शाकानाम् । ५५ पान्तानां गुर्वादौनाम् । ५६ युतान्य- व्यन्तानाम् । ५७ मकरवरूढपारेवतविस्तेक्ष्वाजिद्राक्षाकलोमाकाष्ठापेष्ठाकाशीनामादिर्वा । ५८ छन्दसि च । ५९ कर्द्दमादीनां च । ६० सुगन्धितेजनस्य ते वा । ६१ नपः फलान्तानाम् । ६२ यान्तस्यान्त्यात्पूर्वम् । ६३ थान्तस्य च नालघुनी । ६४ शिशुमारोडुम्बरवलीभर्दोष्ठारपु- ष्करवसां च ६५ सांकाश्यकाम्पिल्यनासिक्यदार्वाघाटानाम् । ६६ ईषान्तस्य हयादेरादिर्वा । ६७ उशीरदाशेरकपालपलालशैवालश्यामाकशरीरशरावहृदयहिरण्यारण्यापत्यदेवराणाम् । ६८ महिष्यषाढयोर्ज्येष्ठाख्या चेत् ॥ इति फिट्सूत्रेषु तृतीयः पादः ॥