भारतकोश
वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary

महाकवि सुबन्धु द्वारा

DevanagariHindipublished244 पृष्ठ

पृष्ठ 170, कुल 244 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 170

150 VĀSAVADATTĀ rēṣv iva pātramātrāvaśēṣēṣu dānavēṣv iva [48] niśāmtamadhya- cāriṣu astagiriśikharēṣv iva patatpataṁgēṣu pradīpēṣu anavara- ta(nipatita) makaraṁdabiṁdu(20)saṁdōh(āsvādamadamugdha ¹)- madhukaranikuruṁba²jhaṁkāra(rava)mukharitēṣu mlānimānam upagacchatsu vāsāgārakusumōpahā[49]rēṣu vigaḷatkuṁdāir aḷa- kāiḥ priya(tama)virahasōkāt bāṣpabiṁdūn [iva] (visṛjadbhir ³ iva) priyatamagamanani(rōdham) iva (kurvadbhir ⁴ vācālita)tulā- kōṭibhiś caraṇapallavāiḥ (vilasitāsu ⁵ rajanī)śēṣasurata[bhara ⁶]- pariśramavi[50]gaḷitakēśapāśadaradaḷita (mādhavī) mālāparimala- lubdhamadhukaraṇi (kuruṁba ⁷) pakṣānila[ni]pītanidāghajalaśīka- ra(kaṇikāsu) udvēllatbhuja(vallī)kaṁkaṇajhaṇātkāra(subhagāsu⁸) [nava]nakhapada (daṣṭa ⁹)kēśa (pāśa¹⁰vi) nirmōka[51]vēdanākṛtasī- tkāravinirgatadugdhamugdhadasanakiraṇa[cchaṭā]dhavaḷitabhō- gāvāsāsu punardarśanapṛcchāvidhurasakhījanānukṣaṇavīkṣya- māṇapriyatamāsu kṣaṇadāgata(surata)vāiyātyavacana[śata](saṁ- skāraka ¹¹)gṛhaśukacāṭuvyāhṛtikṣaṇajanitamamdākṣāsu śaradvā- saralakṣmīṣv iva [52] nakhālaṁkṛtapayōdharāsu āsannamaraṇāsv iva jīvitēśapurābhimukhī(21)ṣu vasaṁtavanarājiṣv ivō 'tkalikā- bahuḷāsu priyāir āliṁgyamānāsu kāminīṣu āṁdōlitakusumakē- sarē kēsarēṇumuṣi [53] (rati)raṇita(nūpura ¹²)maṇīnāṁ ramaṇīnāṁ vikacakamudākarē mudākarē saṁgabhāji priyavirahitāsu rahitāsu (virahitāsu) sukhēna murmura(cūrṇam) iva [varṣati] samaṁtādar- pakē darpakēṣudahanasya dūraprasāritakōka[54]priyatamārutē mārutē vahati jaghanamadana(nagaratōraṇasrajā manmatha¹³)ma- ¹ Hall's manuscripts B, C, D, E, F, G, H also have mughda. ² Tel. ed. 61 and Grantha ed., nikuramba. ³ Cf. utsṛjadbhir iva in Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F, H. ⁴ So also Hall's manuscripts D, F, H. ⁵ Trichinopoly ed., vācālatulākōṭibhiḥ caraṇapallavāiḥ priyatamagamananirōdham iva kurvatīṣu. ⁶ Hall's manuscripts C, D, E, F, H also omit bhara. ⁷ So also Hall's manuscripts A, B, C, F, G, H. ⁸ Hall's manuscripts A, B, C, D, F, H also have subhagāsu. ⁹ So also Hall's manuscripts A, C, D, E, F, H, and the commentators Jagaddhara and Narasiṁha. ¹⁰ So also Hall's manuscripts A, B, D, G, and the commentator Narasiṁha. ¹¹ Cf. saṁsmāraka in Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F, G, H, and the commentator Jagaddhara. ¹² So also Hall's manuscript D and the commentator Narasiṁha. ¹³ Cf. manmathamandiramahā° in Hall's manuscripts A, B, G.