वायु पुराण

२८६ श्रीमद्वैपायनमुनिप्रणीतम्- [अ०७२श्लो०१९-४६] ( श्राद्धकल्पः )

सप्तगोदावरे चैव गोकर्णे च तपोवने । अश्वमेधफलं तत्र स्नात्वा च लभते नरः ॥ १९ धूतपापस्थलं प्राप्य पूतः स्नात्वा भवेन्नरः । रुद्रस्तत्र तपस्तेपे देवदेवो महेश्वरः ॥ २० गोकर्णे वर्णितं विप्रैर्नास्तिकानां निदर्शनम् । अब्राह्मणस्य सावित्री पठतः संप्रणश्यति ॥ २१ देवर्षिभवने शृङ्गे सिद्धचारणसेविते । आरुह्य तं तु नियमात्ततो यान्ति त्रिविष्टपम् ॥ २२ दिव्यैश्चन्दनवृक्षैश्च पादपैरुपशोभितम् । आपश्चन्दनसंपृक्ता वहन्ति सततं यतः ॥ २३ नदी प्रवर्तते ताभ्यास्ताम्रपर्णीति नामतः । योषेवं समदाखेदा दक्षिणं याति सागरम् ॥ २४ नद्यास्तस्यास्तु या आपो मूर्च्छमाना महोदधौ । शङ्खा भवन्ति मुक्ताश्च जायन्ते शङ्खमुक्तिकाः ॥ २५ उदकानयनं कृत्वा शङ्खमौक्तिकसंयुतम् । आधिभिर्व्याधिभिश्चैव मुक्ता यान्त्यमरावतीम् ॥ २६ चन्दनेभ्यः प्रयुक्तानां शङ्खानां मौक्तिकस्य च । पापकर्तॄनपि पितॄंस्तारयन्ति यथाश्रुति ॥ २७ *चन्द्रतीर्थे वरे पुण्ये पुण्यकृद्भिनिषेविते । चन्द्रतीर्थे कुमार्यां तु कावेर्यां प्रभवेऽक्षये ॥ श्रीपर्वतस्य तीर्थेषु वैकृते च तथा गिरौ ॥ २८ एकस्था यत्र दृश्यन्ते वृक्षा शौशिरपर्वते । पालाशाः खादिरा बिल्वा प्लक्षाश्चथाविकङ्कताः ॥ २९ एतद्धि मण्डलं सिद्धं याज्ञियं द्विजसत्तमाः । अस्मिन्मुक्त्वा जनोऽज्ञानि क्षिप्रं यात्यमरावतीम् ॥ ३० कर्माणि स्वप्रयुक्तानि सिध्यन्ति प्रभवात्यये । दृषत्सक्तानि पितृषु प्रयुक्तानि भवन्त्युत ॥ ३१ पितॄणां दुहिता पुण्या नर्मदा सरितां वरा । तत्र श्राद्धानि दत्तानि अक्षयाणि भवन्त्युत ॥ ३२ माठरस्य वने पुण्ये सिद्धचारणसेवितम् । अन्तर्धानं न गच्छन्ति सकास्तस्मिन्महागिरौ ॥ ३३ विन्ध्ये चैव गिरौ पुण्ये धर्माधर्मनिदर्शनम् । पापदधारां न पश्यन्ति धारां पश्यन्ति साधवः ॥ ३४ तस्यां तु दृश्यते पापं केषांचित्पापकर्मणाम् । स्पृष्टा भवति सा धारा प्रायशः शुभकर्मणाम् । ३५ कौशलायां मतङ्गस्य वापी पापानिसूदिनी । स्नातास्तस्यां दिवं यान्ति कामचाराविहंगमाः ॥ ३६ कुमारकोशलातीर्थे पर्वते पालपञ्जरे । पाण्डुकूले समुद्रान्ते पण्ढारकवने तथा ॥ ३७ विमले च विपापे च सत्कृत्य प्रभवेऽभयम् । श्रीवृक्षे गृध्रकूटे च जम्बूमार्गे च नित्यशः ॥ ३८ असितस्य गुरोः पुण्ये योगाचार्यस्य धीमतः । तत्रापि श्राद्धमानन्त्यमसितायां च नित्यशः ॥ ३९ पुष्करेष्वक्षयं श्राद्धं तपश्चैव महाफलम् । महोदधौ प्रभासे च तस्मादेवं विनिर्दिशेत् ॥ ४० देविकायां वृषो नाम कूपः सिद्धनिषेवितः । समुत्पतन्ति तस्याऽऽपो गवां शब्देन नित्यशः ॥ ४१ योगेश्वरैः सदा जुष्टः सर्वपापबहिष्कृतैः । दद्याच्छ्राद्धं तु यस्तस्मिंस्तस्य वक्ष्यामि यत्फलम् ॥ ४२ अक्षयं सर्वकामीयं श्राद्धं प्रीणाति वै पितॄन् । जातवेदः शिला तत्र साक्षाद्धर्मः सनातनी ॥ ४३ यस्त्वग्निं प्रविशेत्तत्र नाकपृष्ठे स मोदते । अग्निः शान्तः पुनर्जातस्तास्मिन्दत्तं तदक्षयम् ॥ ४४ दशाश्वमेधिके तीर्थे तीर्थे पञ्चाश्वमेधिके । यथोद्दिष्टं फलं तेषां क्रतूनां नात्र संशयः ॥ ४५ ख्यातं हयाशिरो नाम तीर्थं सद्यो वरप्रदम् । श्राद्धं तत्र तदाऽक्षय्यं दत्त्वा स्वर्गे च मोदते ॥ ४६

* इदमर्धं नास्ति ख. ग. घ. ङ. पुस्तकेषु ।