वायु पुराण

[ अ०९९श्लो०२३०-२५४ ] वायुपुराणम् । ३७५

( तुर्वस्वादिवांशकथनम् ) जह्नूस्त्वजनयत्पुत्रं सुरथं नाम भूमिपम् । सुरथस्य तु दायादो वीरो राजा विदूरथः ॥ २३० विदूरथसुतश्चापि सार्वभौम इति श्रुतिः । सार्वभौमाज्जयत्सेन आराधिस्तस्य चाऽऽत्मजः ॥ २३१ आराधितो महासत्त्व अयुतायुस्ततः स्मृतः । अक्रोधनोऽयुतायोस्तु तस्माद्देवातिथिः स्मृतः ॥ २३२ देवातिथेस्तु दायाद् ऋक्ष एव बभूव ह । भीमसेनस्तथा ऋक्षाद्दिलीपस्तस्य चाऽऽत्मजः ॥ २३३ दिलीपसूनुः प्रतिपस्तस्य पुत्रास्त्रयः स्मृताः । देवापिः शांतनुश्चैव बाह्लीकश्चैव ते त्रयः ॥ २३४ बाह्लीकस्य तु विज्ञेयः सप्तवाह्लीधरो नृपः । बाह्लीकस्य सुतश्चैव सोमदत्तो महायशाः ॥ जज्ञिरे सोमदत्तात्तु भूरिभूरिश्रवाः शलः ॥ २३५ दैवापिस्तु प्रवव्राजे वनं धर्मपरीप्सया । उपाध्यायस्तु देवानां देवापिरभवन्मुनिः ॥ २३६ च्यवनोऽस्य हि पुत्रस्तु इष्टकक्ष महात्मनः । शांतनुस्त्वभवद्राजा विद्वान्वै स महाभिषः ॥ २३७ इमं चोदाहरन्त्यत्र श्लोकं प्रति महाभिषम् । यं यं राजा स्पृशति वै जीर्णं समयतो नरम् ॥ २३८ पुनर्युवा स भवति तस्मान्ते शांतनुं विदुः । ततोऽस्य शांतनुत्वं वै प्रजास्विह परिश्रुतम् ॥ स तूपयेमे धर्मात्मा शांतनुर्जाह्नवीं नृपः ॥ २३९ तस्यां देवव्रतं भीष्मं पुत्रं सोऽजनयत्प्रभुः । स च भीष्म इति ख्यातः पाण्डवानां पितामहः ॥२४० काले विचित्रवीर्यं तु दासेय्यजनयत्सुतम् । शांतनोर्दयितं पुत्रं प्रजाहितकरं प्रभुम् ॥ कृष्णद्वैपायनश्चैव क्षेत्रे वैचित्रवीर्यके ॥ २४१ धृतराष्ट्रं च पाण्डुं च विदुरं चाप्यजीजनत् । धृतराष्ट्रात्तु गान्धारी पुत्राणां सुषुवे शतम् ॥ २४२ तेषां दुर्योधनो ज्येष्ठः सर्वक्षत्रस्य स प्रभुः । माद्री राज्ञी पृथा चैव पाण्डोर्भार्ये बभूवतुः ॥ २४३ देवदत्ताः सुतास्ताभ्यां पाण्डोरर्थे विजज्ञिरे । धर्माद्युधिष्ठिरो जज्ञे वायोर्जज्ञे वृकोदरः ॥ २४४ इन्द्राद्धनंजयो जज्ञे शक्रतुल्यपराक्रमः । अंश्विभ्यां सहदेवश्च नकुलश्चापि माद्रिजौ ॥ २४५ पञ्चैव पाण्डवेभ्यश्च द्रौपद्यां जज्ञिरे सुताः । द्रौपद्यजनयज्ज्येष्ठं प्रतिविन्ध्यं युधिष्ठिरात् ॥ २४६ हिडिम्बा भीमसेनात्तु जज्ञे पुत्रं घटोत्कचम् । काश्या पुनर्भीमसेनाज्जज्ञे सर्ववृकं सुतम् ॥ २४७ सुहोत्रं विजया माद्री सहदेवादजायत । कमेरेण्यां तु वैश्यायां निरामित्रस्तु नाकुलिः ॥ २४८ सुभद्रायां रथी पार्थादभिमन्युरजायत । उत्तरायां तु वैराटां परिक्षिदभिमन्युजः ॥ २४९ परिक्षितस्तु दायादो राजाऽऽसीज्जनमेजयः । ब्राह्मणान्स्थापयामास स वै वाजसनेयिकान् ॥ २५० असपत्नं तदामर्षाद्वैशम्पायन एव तु । न स्थास्यतीह दुर्बुद्धे तवैतद्वचनं भुवि ॥ २५१ यावत्स्थास्याम्यहं लोके तावन्नेतत्प्रशस्यते । अभितः संस्थितश्चापि ततः स जनमेजयः ॥ २५२ [*पौर्णमास्येन हविषा देवमिष्ट्वा प्रजापतिम् । विज्ञाय संस्थितोऽपश्यत्तदधीष्टं (तदिष्टं) विभोर्भखे ॥ परिक्षित्तनयश्चापि पौरवो जनमेजयः ] । द्विरश्वमेधमाहृत्य ततो वाजसनेयकम् ॥ प्रवर्त्तयित्वा तद्ब्रह्म त्रिखर्वी जनमेजयः ॥ २५४

---

* एतोच्चिह्नान्तर्गतग्रन्थः ख पुस्तके नास्ति ।