वायु पुराण

७४ | श्रीमद्द्वैपायनमुनिप्रणीतम्- [अ० २४-२५ श्लो० १५६-१६५।१-६] --- | ( मधुकैटभोत्पत्तिविनाशवर्णनम् )

तष्ण्यमग्नौ प्रभा चन्द्रे खे शब्दः शैत्यमप्सु च । अक्षरोत्तमनिष्प(स्प)न्दान्गुणनेतान्विदुर्बुधाः ॥ १५६ जपो जप्यो महायोगी महादेवो महेश्वरः । पुरेशयो गुहावासी खेचरो रजनीचरः ॥ १५७ तपोनिधिर्गुहगुरुर्नन्दनो नन्दिवर्धनः । हयशीर्षो धराधाता विधाता भूतवाहनः ॥ १५८ बौद्धव्यो बोधनो नेता धूर्वहो दुष्पकम्पकः । वृहद्रथो भीमकर्म वृहत्कीर्तिर्धनंजयः ॥ १५९ घण्टाप्रियो ध्वजी छत्री पताकाध्वजिनीपतिः । कवची पट्टिशी शङ्खी पाशहस्तः परश्वभृत् ॥ १५९ अगस्त्वमनघः शूरो देवराजारिमर्दनः । त्वां प्रसाद्य पुरास्माभिर्द्विषन्तो निहता युधि ॥ १६० अभिस्त्वं चार्वणान्सर्वान्पिबन्नेव न तृप्यसे । कोषागारः प्रसन्नात्मा कामहा कामदः प्रियः ॥ ब्रह्मण्यो ब्रह्मचारी च गोधनस्त्वं शिष्टपूजितः । वेदानामव्ययः कोशस्त्वया यज्ञः मकल्पितः ॥ १६१ हव्यं च वेदं वहति वेदोक्तं हव्यवाहनः । प्रीते त्वयि महादेव वयं प्रीता भवामहे ॥ १६२ भवानीशोऽनादिमान्धामराशिर्ब्रह्मा लोकानां त्वं कर्ता त्वादिसर्गः । सांख्याः प्रकृतिभ्यः परं त्वां विदित्वाऽक्षीणध्यानास्ते न मृत्युं विशन्ति ॥ १६३ योगेन त्वां ध्यानिनो नित्ययुक्ता ज्ञात्वा भोगान्संत्यजन्ते पुनस्तान् ॥ येऽन्ये मर्त्यास्त्वां प्रपन्ना विशुद्धास्ते कर्मभिर्दिव्यभोगान्भजन्ते ॥ १६४ अप्रमेयस्य तत्त्वस्य यथा विद्मः स्वशक्तितः । कीर्तितं तव माहात्म्यमपारं परमात्मनः ॥ शिवो नो भव सर्वत्र योऽसि सोऽसि नमोऽस्तु ते ॥ १६५

इति श्रीमहापुराणे वायुप्रोक्ते शार्वस्तवो नाम चतुर्विंशोऽध्यायः ॥ २४ ॥

आदितः श्लोकानां समष्ट्यङ्काः- १८३६

---

अथ पञ्चविंशोऽध्यायः ।

मधुकैटभोत्पत्तिविनाशवर्णनम् ।

सूत उवाच-- संपिबन्निव तौ दृष्ट्वा मधुपिङ्गायतेक्षणः । प्रहृष्टवदनोऽत्यर्थमभवच्च स्वकीर्तनात् ॥ १ उमापतिर्विरूपाक्षो दक्षयज्ञविनाशनः । पिनाकी खण्डपरशुर्भूतप्रान्ताक्षिलोचनः ॥ २ ततः स भगवान्देवः श्रुत्वा वाक्यामृतं तयोः । जानन्नपि महाभागः प्रीतिपूर्वमथाब्रवीत् ॥ ३ कौ भवन्तौ महात्मानौ परस्परहितैषिणौ । समेतावम्बुजाभाक्षौ तस्मिन्घोरे जलप्लवे ॥ ४ तावूचतुर्महात्मानौ संनिरीक्ष्य परस्परम् । भगवन्किंच तथ्येन विज्ञातेन त्वया विभो ॥ कुत्र वा सुखमानन्त्यमिच्छाचारमृते त्वया ॥ ५ * तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा ह्यभिनन्द्यानुमान्य च । उवाच भगवान्देवो मधुरश्लक्ष्णया गिरा ॥ भो भो हिरण्यगर्भ त्वां त्वां च कृष्ण वदाम्यहम् ॥ ६

---

* इदमर्धं नास्ति क. पुस्तके ।