वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १६ ) वेदान्तसार । नावाशिष्टं शुद्धचैतन्यं ज्ञेयस्वरूपमेव सर्वेषां वेदांतवाक्यानां विषय इत्यर्थः ॥ २० ॥ ( भा०टी० ) जीवचैतन्य और ब्रह्मचैतन्यका ऐक्यस्व- रूप शुद्धचैतन्यका प्रमेयभाग विषय है क्योंकि वेदान्तशास्त्र- का इसी विषयमें तात्पर्य्य है ॥ २० ॥ सम्बन्धस्तु तदैक्यप्रमेयस्य तत्प्रतिपा- दकोपनिषत्प्रमाणस्य च बोध्यबोधक- भावलक्षणः ॥ २१ ॥ ( सं०टी० ) क्रमप्राप्तं संबंधं लक्षयति । संबंधस्त्विति । बोध्यबोधकभाव इति । बोध्यस्य ब्रह्मात्मैक्यस्वरूपस्य बोधक स्य वेदांतशास्त्रस्य च बोध्यबोधकभाव एव संबंध इत्यर्थः २१ ( भा०टी० ) जीव और ब्रह्मका ऐक्यरूप प्रमेयसहित त- त्प्रतिपादकउपनिषदादि प्रमाणका बोध्यबोधक नाम सम्बन्धहै प्रयोजनन्तु तदैक्यप्रमेयगताज्ञाननिवृ- त्तिः । तत्स्वरूपानन्दावाप्तिश्च ॥ २२ ॥ ( सं०टी० ) अवशिष्टं प्रयोजनमाह । प्रयोजनं त्विति । ब्रह्मात्मैकत्वलक्षणचिन्मात्रगताज्ञानतत्कार्यसकलप्रपंचनिवृ- त्तिःपुनरुत्पत्त्यभावरूपस्वस्वरूपाखंडानंदप्राप्तिः फलमित्यर्थः । ननु लोके अप्राप्तस्य क्रियासाध्यस्य स्वर्गादेः पुरुषार्थत्वेन फलत्वं दृष्टम्, अत्र तु नित्यप्राप्तस्यात्मस्वरूपस्य क्रियासा- ध्यत्वाभावेन पुरुषार्थत्वाभावात्कथंफलत्वमिति चेन्न। अप्राप्त- स्यैव पुरुषार्थत्वनियमाभावात् । यथा लोके कस्यचिद्विस्मृत-