भारतकोश
वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Vedantasara by Sadananda Yogindra

सदानन्द योगीन्द्र द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास · खेमराज श्रीकृष्णदास · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished145 पृष्ठ

पृष्ठ 28, कुल 145 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 28

( २८ ) वेदान्तसार । कारादीति।प्रलयकाले हिरण्यगर्भादिप्रपंचोत्पादकेश्वरगतमूल- प्रकृतिवत्सुषुप्तिकालेऽहंकारादिशरीरोत्पादकसंस्कारमात्राव- शिष्टजीवगताज्ञानस्यापिकारणशरीरत्वंइंद्रियतद्विषयाभावेन- व्यासंगाभावादानंदबाहुल्यादानंदमयत्वंकोशवदात्माच्छादक- त्वात्कोशत्वंचयुक्तमितिभावः॥ ननुस्थूलसूक्ष्मशरीरलयस्थान स्यकथं सुषुप्तिशब्दवाच्यत्वमित्याशंक्यपूर्ववत्संज्ञाभेदो नव- स्तुभेदइतिवक्तुंतत्रयुक्तिमाह। सर्वोपरमत्वादिति। पंचीकृतस्थूल- शरीरस्य व्यावहारिकस्यापंचीकृतसूक्ष्मशरीरे प्रातिभासिके प्रविलापितत्वात्तस्यापि प्रातिभासिकस्य स्वाप्नप्रपंचस्य स्व- कारणेऽज्ञाने लीनत्वात्सर्वोपरतिरित्यर्थः । तथा चोक्तम्"लये फेनस्य तद्धर्मा द्रवाद्याः स्युस्तरंगके । तस्यापि विलये नीर तिष्ठंत्येव यथा पुरा । व्यावहारिकजीवस्य लयःस्यात्प्रातिभा- सिके । तल्लये सच्चिदानंदाः पर्यवस्यंति साक्षिणि" इति ॥ २९ ॥ ( भा०टी० ) यही व्यष्टिभूत ज्ञान अहंकारादिका कारण है इसी कारण इसको कारणशरीर कहते हैं आनन्दका आ- धिक्य होनेसे तथा कोषकी तरह आच्छादक होनेसे आन- न्दमयकोष, और इन्द्रियोंका उपरमस्थान होनेसे सुषुप्ति कहाजाताहै । इसी कारण इसी अज्ञानको स्थूल सूक्ष्म प्र- पञ्चका लयस्थान कहते हैं ॥ २९ ॥ तदानीमेतावीश्वरप्राज्ञौ चैतन्यप्रदीप्ताभिरतिसू- क्ष्माभिरज्ञानवृत्तिभिरानन्दमनुभवतः । "आनन्द- भुक् चेतोमुखः प्राज्ञः" इति श्रुतेः । 'सुखमहमस्वा-

वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित) · पृष्ठ 28, कुल 145 में से · BharatKosha