विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

चतुर्थोऽङ्कः । ९१ ए मह पुढविं भमन्ते णइ रिअं पेक्खिस्सिन्ति तच्छे अ जु करीदसं सं तु सहीहिंति ॥ ११ ॥ (विभाव्य ।) वृथा खलु मया मनसः संतापवृद्धिरेत्पाद्यते । यदा मुन- षोऽप्येवं व्याहरति 'राजा कालस्य कारणम्' इति । तत्किमहं जलधरसमयं न प्रत्यादिशामि । (अनन्तरे चचरी ।) गंधुम्माइअमहु मरगीयहि वज्जन्तेहिं पाहुअतूरेहिं । पसरिअघवणु डेलिअपत्तवणेणह सुरभिमविविहपभारोहिं णारह कप्पअरु ॥ १२ ॥ (दिशोऽवलोक्य ।) अथवा न प्रत्यादिशामि यन्म्रातृवेष्येव विदेगम राजोपचारं संप्रति । कथमिव । विद्युल्लेभाकनकरुचिरं श्रीवितानं ममोर्ध्वं व्याधूयन्ते निचुलतरुभिर्मञ्जरीचामराणि । ए अह पृथ्वी भ्रमन्यदि प्रियां प्रक्षियन्ते तदा यथारिप्यति तथासखिभ्यः ॥ गन्धा मान्त्रितमुदवगीते वाद्यमाने दव्यूततूर्यैः । प्रसृतपवनानां प्रसरद्वैश्वह सुरभितविविधप्रभारोभूत्वा कल्पतरुः ॥ श्चिय मया तद् यथा प्रिया वा क्षणं तत काल महतः वा कुर्वितव्य इति वा । य... राज कृतान्तः यदा... अर्थ कल्पतरुः ॥ ११ ॥ पथा विचिन्त्यावधार्य । यदा यदा विमुक्तं तदभिधा दीयते । यन्न विभूतेन ताड- रानं ततः स्वानेन - गन्धुम्माइएति । गन्धेन मद्येनामोदितपुष्परसोद्गीतसमान- य... वादना...न प्रवृत्तपवनैश्च सुरभिताविविधैरेण कल्पयति ... यन्मानुय्यैव पुरः कल्प इति श्लोकार्थः । स्फुरत्प्रनभ्रमन्तं मेघपरता वापना- नो ना... न दण्डकर विप्रस्तमुतो यथार्थम् । ततस्तद् चलचारिकरम्ब करेषु नियतम् ॥ १२ ॥ राजोपचारमेव वर्णयति - विद्युल्लेखेति । विदुल्लक्षण