विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

चतुरोऽङ्कः । १०९ अपि वनान्तरमल्पभुजान्तरा श्रयति पर्वत पर्वत संनता । इदमरूक्षपरीतमुदूढया पृथुनितम्ब नितम्बवती तया ॥ ४९ ॥ कथं तूष्णींभावस्थः । अहो विप्रकर्षात् शृणोति । भवतु । समी- पमस्य गत्वा पृच्छामि । (अन्तरे चर्चरी।) पेरिरिणिअग्गन्निमन्झिमर बहुविहकुसुमविरइअसेहर । णिज्झरपुण्डरीअमलोहर दक्खावहि महु पियमम महिहर ॥ ५० ॥ (अन्तरेण योषणामण्डलि बद्धा ।) सुरविहिभूतां गाम दत्ता सव्वङ्गसुन्दरी । रागा रम्मे वना तेऽब्भिग्गदा विरहिता रवणा ॥ ५१ ॥ १ परिरिचितगलन्निमज्झिर्झर बहुविधकुसुमविरचितशेखर । निमज्जनपुण्डरीकमनोहर ६ दर्शय मम प्रियतमां महीधर ॥ स्पष्टम् न करोति । पश्चात्तापमाश्वासादाश्वासनवचनम् । दृष्ट्वा विलोभयदरान प्रत्युत्ता स्वरा इव वराह वर्षयति—परिरिपुडि ॥ ४८ ॥ पर्वत प्रत्याह—अ पीति । अपि प्रश्न । क्रोडे भुजान्तरम् हस्यमर । पर्वतव्यवस्थयां यनु । पर्य स्याद्युरये म्रथा दर्पंणशिरोप्यपि इति लीचन । नितम्बोरोष शिखरं वा । इर्त रख निगत्व स्याच्छिखरे हरुपरोषगो इति श ॥ ४९ ॥ पर्वतं प्रति प्रा र्थयते—परिरिति । परिरिचितागलन्निमज्जनिर्झर बहुविधकुसुमशिर विच्छेखर । निज्झरपुण्डरीतमनाहर दर्शय मम प्रियतमां महीधर ॥ एकस्मिंश्चि गल निज्जरसञ्चन्नं निर्गत । निर्झरेणनिर्झरस्य प्राकृते पूर्वनिपातानियमात्निर्झर गिरीति विषयम् । यद्वा निर्झडसन्तमेक पदम् । निर्झरेक्षारम्य शेखरान्त्तमेकम् । दक्खावहीति दर्शयेत्यर्थ देशी । निर्मतीक्षिर इत्यपि क्वचित्पाठ ॥ ५ ॥ सुरै र्विनिभूतामिति । अत्र प्रश्नवाक्यमथोत्तरत्वेन योजितम् । विगताश्य वीक्ष्य