विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

६४ विक्रमोर्वशीये (तत प्रविशत्यासननिर्दिष्ट सपरिवारो राजा विदूषकश्च ।) राजा—(आत्मगतम् ।) कार्यान्तरितोत्कण्ठं दिन मया नीतमतिदृच्छ्रेण । अविनोददीर्घयामा कथं नु रात्रिर्गमयितव्या ॥ ४ ॥ कञ्चुकी—(उपगम्य ।) जयतु जयतु देव । देव, देवी वि- ज्ञापयति—'मणिहर्म्यपृष्ठे सुदर्शनश्चन्द्र । तत्र संनिहितेन देवेन प्रतिपालयितुमिच्छामि यावद्रोहिणीसंयोग' इति । राजा—विज्ञाप्यतां देवी यस्त्वय च्छन्द इति । कञ्चुकी—यदज्ञापयति देव । (इति निष्क्रान्त ।) राजा—वयस्य, किं परमार्थत एव देव्या व्रतानिमित्तोऽय- मारम्भ स्यात् । विदूषक —तक्केमि सजादपश्चात्तावा अत्तभोदी वदव्ववदे- सेण तत्तभवदो पणिपादलङ्घणं पमज्जितुकामेत्ति । राजा—उपपन्नं भवानाह तथा हि । अवधूतप्रणिपाता पश्चात्संतप्यमानमनसोऽपि । निभृतैरुपचरन्ते दयितानुनयैर्मनस्विन्य ॥ ५ ॥ तदादेशय मणिहर्म्यपृष्ठस्य मार्गम् । १ तक्येमि सञ्जातपश्चात्तापा अत्रभवती व्रतव्यपदेशेन तत्रभवतः प्रणिपातलङ्घनं प्रमाष्टुकामेति । २ १ ८४ । १ ३०४ । ३ ५१ । अ । ४ ३ । कार्यान्तरिमिति । कार्ये रागह ५२ चरित इति । गिता उ ३ ग यस्मिन् । अङ्गदादहिकडे समे इत्यमर । अ तसिङ्गा ग्य इत्य ४२८ । म्या २४६ प्रानीतम् इति पा । अविनोदो दीर्घो येषु ७७ सुहृदं पाञ्चन । ग मु ३८ ६,५८ इति वा । ९ न विद्याप ॥ थविज्ञाप्य ई १ यस्त । अत्रिकल्प्य प ६ ४ १ इति पञ्जी ॥ विदूषकः । तर्कयामि क्षेत्र पश्चात्तापा । अत्रभवती अपवा न तत्रभवतः प्रणिपातलङ्घन प्रमाष्टु कमि । अपत्यर्थोऽयं पात्त पृष्ठम् । जय सूतपिशिताशा इति । अङ्कभुवोऽतिपक्वम् । भिन्न ? । प्रसिद्धिरिदमङ्गुलौ यद्यन्नदीव्यवहारे दृष्टव्यम् । विशेषहेतुश्च य * ईरीवन्तं देशमनन्तरं १५,२८३ सुधये दिप्यतु