भारतकोश
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished490 पृष्ठ

पृष्ठ 15, कुल 490 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 15

प्रतिसंवत्सरं कार्योऽभिषेकोऽथ प्रकीर्तितः ॥ राज्ञां गुणस्ततस्तेषां निषिद्धविहितक्रिये । ततो दैनन्दिनं कृत्यं वर्षकृत्यमतः परम् ॥ अथ राज्ञः सहायेषु प्रागमात्यः प्रकीर्तितः । सेनापतिस्ततो राज्याध्यक्षरत्नपरीक्षकौ ॥ प्रतीहारश्च दूतश्च रक्षिणस्तदनन्तरम् । ताम्बूलधारणाद्येषु नियुक्ताश्च निरूपिताः ॥ अथानुजीविनां वृत्तं राजवासस्थलं ततः । दुर्गे पुरस्य निर्माणं क्रमेण परिकीर्तितम् ॥ राष्ट्रं कोषश्च दण्डश्च मित्रं चेत्युदितं क्रमात् । सामान्ते कथितो भेदो दानान्ते दण्ड एव च ॥ उपेक्षामाययोरन्त इन्द्रजालः प्रकीर्तितः । मन्त्रश्च पौरुषं पश्चाद्राजपुत्रस्य रक्षणम् ॥ सन्ध्यादिचिन्ता परतो राजमण्डलनिर्णयः । षाड्गुण्यमथ यात्रोक्ता ततः स्वप्नौ शुभाशुभौ ॥ अथ स्वप्नविपाकस्य कालः सम्परिकीर्तितः । अभिमन्त्रणमुक्तं च राजचिह्नेषु तत्परम् ॥ अथेष्टानिष्टशकुनौ निमित्तानि ततः परम् । जयाभिषेकस्य विधिः प्रयोगश्च क्रमोदितः ॥ अथ सन्नहनं राज्ञः कार्यमत्र पुरोधसा । युद्धार्थं प्रस्थितस्याथ चातुर्मास्येष्ववस्थितिः ॥ विशेषतो देवयात्रा कौमुद्यां च महोत्सवः । इन्द्रध्वजोच्छ्रायविधिस्ततो नीराजनाविधिः ॥ पूजनं भद्रकाल्याश्च तदनन्तरमीरितम् । राजचिह्नेषु देव्याश्च पूजोक्ता तदनन्तरम् ॥