वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

१५४ वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे पुष्कर उवाच । द्विमुहूर्त्तावशेषायां रात्रौ निद्रां त्यजेद् बुधः । वेणुवीणामृदङ्गानां पटहानां च निस्वनैः ॥ वन्दिनां निस्वनैश्चैव तथा मङ्गलवादिनाम् । इति । तथा च शङ्खलिखितौ- राज्ञः शङ्खपटहतूर्येण प्रस्वापोत्थानम् । इति । तथा याज्ञवल्क्यः- संविशेत्तूर्यघोषेण प्रतिबुद्ध्येत्तथैव च । शास्त्राणि चिन्तयेद् बुद्ध्या सर्वकर्त्तव्यतां तथा ॥ प्रेषयेत ततश्चारान् स्वेष्वन्येषु च सादरम् । इति । तूर्यघोषेण, वेणुवीणामृदङ्गादिशब्देन । संविशेत्, स्वापार्थं गृहे प्रविशेत् । तथैव ब्राह्मे मुहूर्ते उत्थाय श्रुतिस्मृतिवचांसि तदर्थावगमोपायांश्च सर्वकार्याणि च चिन्तयेत् । चारान्, वणि- ग्वैद्यपरिव्राजकबौद्धदिगम्बरादिरूपधारिणो निगूढान् परचेष्टा- वेदिनः । स्वेषु, स्वसामन्तादिषु । परेषु, मित्रादिमहीपतिषु । प्रेषयेत, तच्चिकीर्षितज्ञानाय । वृद्धवासिष्ठोऽपि- त्यक्तनिद्रोदयात्पूर्वं चिन्तयेदात्मनो हितम् । गीततूर्यरवैः सार्द्धं निजेच्छातो नृपोत्तमः ॥ त्यक्तनिद्र उदयादिति वक्तव्ये छान्दसः सन्धिः । विष्णुधर्मोत्तरे- ततः पश्येन्महीपालो गूढांश्च पुरुषान्निशि । विज्ञायन्ते न ये लोके तदीया इति केन चित् ॥ निशि, रात्रिशेषे । आयव्ययस्य श्रवणं ततः कार्यं यथाविधि ।