भारतकोश
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished490 पृष्ठ

पृष्ठ 158, कुल 490 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 158

१६० वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे आदानम्, करादीनाम्। विसर्गो, भूतेभ्यो धनदानम्। प्रैषः, अमात्यादीनां दृष्टादृष्टार्थानुष्ठाने। निषेधः, विरुद्धक्रियासु। अनु- वचनं, कार्यसन्देहे राजाज्ञा। शुद्धिः, प्रायश्चित्तम्। पञ्चवर्गः- सहायाः साधनोपाया विभागो देशकालयोः। विपत्तेश्च प्रतीकारः सिद्धिः पञ्चाङ्गमिष्यते ॥ इति। विष्णुधर्मोत्तरे- त्यक्त्वा सभां ततः कुर्यान्मन्त्रं तु सह मन्त्रिभिः। यत्रास्य कश्चित्तं मन्त्रं शृणुयान्न कथञ्चन ॥ मन्त्रं कृत्वा ततः कुर्याद्व्यायामं पृथिवीपतिः। रथे नागे तथैवाश्वे खड्गे धनुषि चाप्यथ ॥ अन्येषु चैवं शस्त्रेषु नियुद्धेषु ततः परम्। पद्भ्यामुद्वर्त्तितः स्नातः पश्येद्विष्णुं सुपूजितम् ॥ हुतं च पावकं पश्येद्विप्रान् पश्येत्सुपूजितान्। श्वसितान् दक्षिणाभिश्च पूजितान् भृगुसत्तम ॥ श्वसितान्, तर्पितान्। ततोऽनुलिप्तः सुरभिः स्रग्वी रुचिरभूषणः। सुवासा भोजनं कुर्याद्गीतं च शृणुयात्तदा ॥ आप्तैः परीक्षितं वह्नौ मृगपक्षीङ्गितैस्तथा। इति। तथा मनुः- एवं सर्वमिदं राजा सह संमन्त्र्य मन्त्रिभिः। व्यायम्याऽऽप्लुत्य मध्याह्ने भोक्तुमन्तःपुरं व्रजेत् ॥ तत्रात्मभूतैः कालज्ञैरहार्यैः परिचारकैः। सुपरीक्षितमन्नाद्यमद्यान्मन्त्रैर्विषापहैः ॥ इति। विष्णुधर्मोत्तरेऽपरीक्षितस्य निषेधोऽप्युक्तः-