विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

द्वि० खं० अ० ९२

वि० ध० ॥२४३॥

प्रदानेन गन्धर्वैः सह मोदते ॥ गतिमासावृतं कृत्वा स्वर्गलोके महीयते ॥ ५४ ॥ इतिहासमनाश्राव्य गोदानफलमाप्नुयात् ॥ गोप्रदानेन वित्तेन तोषयित्वा तथातिथिम् ॥ ५५ ॥ महत्फलमवाप्नोति गन्धर्वैः सह मोदते ॥ अनुब्रज्यातिथिं राम गोदानफलमाप्नुयात् ॥ ५६ ॥ तस्मात्सर्वप्रय- त्नेन पूजयेदतिथिं सदा ॥ राजन्यो विप्रदेवत्या नार्यश्च पतिदेवताः ॥ गृहस्थोऽथितिदेवत्यस्तस्मातं पूजयेत्सदा ॥५७॥ सततमिह नरो यः पूजनं चातिथीनां तृणजलमृदुवाक्यैः सारशक्त्या विदध्यात् ॥ सुरसदसि स पूज्यो देवतानां तथा स्याद्भवति च नरलोके जायमानः समृद्धः ॥ ॥ ५८ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा० सं० रामं प्रति पुष्करवाक्ये वैश्वदेवकथनन्नाम द्विनवतितमोऽध्यायः ॥ ९२ ॥ छ ॥ पुष्कर उवाच ॥ चन्द्रस्य यदि वा भानोर्गस्मिंरहनि भार्गव ॥ ग्रहणं तु भवेत्तन्न पूर्वं भोजनक्रिया ॥ १ ॥ नाचेत्समर्हे तस्मिंस्तैर्वास्त्वसुपा- गते ॥ यावत्स्यादुदयं तस्य नाश्नीयात्तावदेव तु ॥२॥ गोब्राह्मणक्षोपरागे न चाश्नीयात्तथान्ततः ॥ न राज्ञो विप्लवेऽनीत्यासुराणां चापिपूर्व तथा ॥ ॥ ३ ॥ न हुत्वा न च दत्त्वा च नाशोचे न च गर्हितम् ॥ नापथ्यं न च बालानां तथा भागैव पश्यताम् ॥ ४ ॥ प्रार्थितं बालकानां च दा- तव्यं स्यात्प्रयत्नतः ॥ बालानां प्रार्थितं दत्त्वा नाकलोके महीयते ॥ ५ ॥ बालका लालनीयाश्च धर्मकामैः सदा नरैः ॥ तेषां भोज्यप्रदानेन गोदानफलमाप्नुयात् ॥ ६ ॥ तेषां क्रीडनकं दत्त्वा मोदते नन्दने चिरम् ॥ आह्नादं यान्ति सततं अस्मिन्सङ्घश्च तैर्बालकाः ॥ ७ ॥ सौभाग्यं मह- दाप्नोति यत्रयत्राभिजायते ॥ तस्मात्सर्वप्रयत्नेन बालानग्रे तु भोजयेत् ॥८॥ अभुञ्जत्सु बालेषु न चाश्नीयात्कथञ्चन ॥ यो न दद्यान्न चाश्नी- यात्कदाचिदपि तन्मयम् ॥ ९ ॥ य एको मिष्टमश्नाति न ततोऽन्योऽस्ति पातकी ॥ नैकवासास्त्वथाश्नीयाद्भिन्नेभाण्डे न मानवः ॥ १० ॥ भि- न्नासनोपविष्टश्च शयनीयगतस्तथा ॥ अनार्द्रपाणिपादान्तस्तथा चैवार्द्रमस्तकः ॥ ११ ॥ नोत्सङ्गे भक्षयेद्द्रव्यान्न पाणौ लवणं तथा ॥ सकृ- द्दानं पृथक्पानं मांसेन पयसा निशि ॥ १२ ॥ दन्तच्छेदमनुष्णं च सतक्तु सुवर्जयेत् ॥ दधि रात्रौ न चाश्नीयाज्जलमञ्जलिना पिवेतू ॥ ॥ १३ ॥ सर्वं तैलसमृद्धं च नाद्यादस्तमिते रवौ ॥ वर्जनीया दिवा धानाः कोविदारः सदैव तु ॥ १४ ॥ दिवा धानाः सर्वं हन्ति रात्रौ च दधि सक्तुषु ॥ अलक्ष्मीः कोविदारेषु नित्यमेव कृतालया ॥ १५ ॥ निःशेषकृत्तथा राम न स्यादन्यत्र मक्षिकात् ॥ क्षीरस्य राम सक्तूनां पथ्यसस्यो- दकस्य च ॥ १६ ॥ शेषं तु कार्यमन्यत्र न तु निःशेषकृद्भवेत् ॥ क्षुधाय दद्यान्नोच्छिष्टं नोच्छिष्टश्च घृतं स्पृशेत् ॥ १७ ॥ मूर्धानं न स्पृशेद्धाम् न स्पृशेच्च हुताशनम् ॥ नाङ्कुत्त्वा च कर्तव्या सुमनास्तन्मनास्तथा ॥ १८ ॥ भुञ्जीत प्रयतो भूत्वा दिशश्चानवलोकयन् ॥ वामहस्तेन पानीयं

॥२४३॥