विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

मनो विवस्त्रं भयहं वापि स्वस्त्ययनं भवेत् ॥ ३२ ॥ अग्नौ अग्निरध्यक्षो भवेदग्निप्रसादतः ॥ संवत्सरं तु शिरसा धारयेद्यो हुताशनम् ॥ ३३ ॥ मन्त्रमेतज्जपेन्नित्यमाश्रयाशासुखः स्थितः ॥ अनाग्निश्चज्वलं कुर्याद्द्वामंसंवत्सरे गते ॥३४॥ हुत्वा दूतिरसीत्येतज्ज.. पञ्चमन्त्रमनुत्तमम् ॥ कुर्यात्यादि- सराविन्द्यं सर्वदोषनिबर्हणम्॥३५॥प्राणसूक्तेश्च कथितं तथा प्राणविवर्धनम् ॥ सुआप्ति त्विति कथितमपमृत्युकविमोक्षणम् ॥३६॥ अथर्वशिरसोऽध्येता सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ परमं पावनं तद्धि सर्वकल्मषनाशनम्॥३७॥ एवमेते शुभा मन्त्राः प्रतिवेदं मया तव ॥ समासात्कथिता राम समुद्धृत्य प्रधा- नतः ॥ ३८ ॥ एकैकस्य च मन्त्रस्य विनियोगाः सहस्रशः ॥ कथिता भृगुशार्दूल पुराणेः सुमहानिभिः ॥ ३९ ॥ न ते शक्या महाभाग वक्तुं वर्षशतैरपि ॥ प्राधान्येन तु मन्त्राणां किंचित्कर्म तवेरितम् ॥ ४० ॥ होमे यत्र न निर्दिष्टं मया द्रव्यं पुरा तव ॥ हवींषि तत्र वक्ष्यामि तानि मे गदतः शृणु ॥ ४१ ॥ वृक्षाणां यज्ञियानान्तु समिधः प्रथमं हविः ॥ आज्यञ्च व्रीहयश्चैव तथा वै गौरसर्षपाः ॥ ४२ ॥ अक्षतानि तिलाश्चैव दधि क्षीरञ्च भार्गव ॥ दर्भास्तथैव दूर्वाश्च बिल्वानि कमलानि च ॥ ४३ ॥ शान्तिपुष्टिकराण्याहुर्द्रव्याण्येतानि भार्गव ॥ तैलेन्धनानि धर्माङ्ग राजिकां रुधिरं विषम् ॥ ४४ ॥ समिधः कण्टकोपेता अभिचारेषु योजयेत् ॥ आर्षं वै दैवतं छन्दस्तत्त्वविज्ञाय भृगुत्तम ॥ ॥ ४५ ॥ मन्त्रस्य तेन मन्त्रेण जप्यहोमौ न कारयेत् ॥ छन्दसि ब्राह्मणे सूक्ते यद्व्यक्तं प्रदृश्यते ॥ ४६ ॥ विप्रैस्तु सह निश्चित्य तद्यज्ञमवतारयेत् ॥ सम्भारा ये यथा यत्र यानि द्रव्याणि यो विधिः ॥ ४७ ॥ शाखां प्रति तथा तत्र तस्य माणमिति स्थितिः ॥ यः स्वसूत्रमतिक्रम्य परसूत्रेण वर्तते ॥ ४८ ॥ अप्रमाणमपि कृत्वा सोऽप्यधर्मेण युज्यते ॥ तस्मात्सर्वप्रय- त्नेन स्वसूत्रं न विलंघयेत् ॥ ४९ ॥ प्राप्तन्तूत्तरतन्त्रे तु स्वशाखाप्राप्तयथा द्विज ॥ सर्वकर्मसु कर्तव्ये मध्ये कर्म विधीयते ॥ ५० ॥ अथर्वणोऽस्य कथितो विधिस्ते संक्षेपतो भार्गववंशमुख्य ॥ अतः परं किं कथयामि तुभ्यं तन्ये वड्वावायतलोहिताक्ष ॥ ५१ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीय खण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे रामं प्रति पुष्करोपाख्यानेऽथर्वविधिकथनननाम सप्तविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १२७ ॥ राम उवाच ॥ एकं मन्त्रं समाचक्ष्व देव लक्ष्मीविवर्धनम् ॥ प्रतिवेदं जगन्नाथ याद्येणगणपत्वात्मज ॥ १ ॥ पुष्कर उवाच ॥ श्रीसूक्तं प्रतिवेद्दञ्च ज्ञेयं लक्ष्मीविवर्धनम् ॥ अस्मिँल्लोके परे वापि यथाकामं द्विजस्य तु॥२॥राम उवाच ॥ प्रतिवेदं समाचक्ष्व श्रीसूक्तं पुष्टिवर्धनम् ॥ श्रीसूक्तस्य तथा कर्म सर्वधर्मभृतां वर॥ ॥३॥ पुष्कर उवाच ॥ हिरण्यवर्णां हरिणीमृचः पञ्चदश द्विज ॥ श्रीसूक्तं कथितं पुण्यमृग्वेदे पुष्टिवर्धनम् ॥४॥रथे अक्षेषु वाजेति चतस्रस्तु तथा