विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

इति श्रीवि० ध० तृ०मा०व० सं० प्रतिष्ठाकालप्रश्नाख्योद्धारो नाम पञ्चनवतितमोऽध्यायः ॥९५॥ वज्र उवाच ॥ कस्मिन्काले तु कर्तव्या प्रतिष्ठा भ्रातृहन् तव ॥
नन्दन ॥ कस्मिन्कस्मिन्कृता काले तदा भवति कीदृशी ॥ १ ॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ शृणु कालं प्रवक्ष्यामि प्रतिष्ठाकरणे तव ॥
यस्मिन्सन्निहिता काले गृहा भवति यादृश ॥ २ ॥ नित्यं सन्निहिता लोक वैष्णवे तु युगे कृता ॥ धनधान्यवती स्फीता वरदा च तथा
भवेत् ॥ ३ ॥ सदा भवति विख्याता त्रिदशांशयुगेऽपि ॥ ऐन्द्रे तेजोवती स्फीता भूतवृद्धिकारिणी ॥४॥ तथाविधा तथाऽऽग्नेये भूतदाहप्रदाऽथवा ॥
नित्यमन्नैर्युता त्वार्द्रे रम्या लोकैरुपद्रवैः व ॥ ५ ॥ आहिर्बुध्न्ये सदा नित्यं लोकाशुभकारिणी ॥ पित्र्ये विनाशमाप्नोति कर्तुश्च मरणावहा ॥६॥
वैश्वे लोकहिता कर्तुर्लोकाग्र्या कृता भवेत् ॥ सौम्या सौम्ये तथा कान्ता वरदा च तथा भवेत् ॥ ७ ॥ ऐन्द्राग्ने नाशमाप्नोति कर्तुः कृत्वा विना-
शनम् ॥ अश्विनौ श्रीमती भूत्वा शीघ्रं नाशमवाप्नुयात् ॥ ८ ॥ लोकशिखाम्या भाग्ये स्यात्कर्तुर्दर्पवती भवेत् ॥ अनुराधेऽपि युगे कार्या
प्रतिष्ठा भृगुनन्दन ॥ ९ ॥ यस्मिन्कस्मिन्मुगे नायं दोषो देवः प्रकीर्तितः ॥ धनधान्यवती स्फीता कर्तुः श्रेयःप्रदा तथा ॥ १० ॥ संवत्सरा^१
ऋतुः कर्तव्या नित्यमाज्ञादृता भवेत् ॥ परिपूर्वे तु सुतमो लोकख्याता तथैव चा ॥ ११॥ इडापूर्वे तथा सौम्या वरदा लोकसुन्दरी ॥ अनुपूर्वे तु वरदा धन-
धान्यवती भवेत्॥ १२ ॥ तत्पूर्वे नाशमाप्नोति कर्तुर्नाशप्रदा भवेत्॥ तत्रापि शेषमोत्येव यमस्य च हिता भवेत्॥ १३॥ उत्तरे अयने सौम्या धनवृद्धिकरी
भवेत्॥ धनधान्ययुता स्फीता लोकानन्दकरी भवेत्॥ १४॥ दक्षिणे त्वयने कर्तुः पापवृद्धिकरी भवेत् ॥ तत्रापि सुते देशे सर्वानर्थविवर्द्धिनी ॥ १५ ॥
शिशिरे लोककान्ता स्याद् हृष्टा च वसुधाधिप ॥ स्फीता वसन्ते सौम्या च वरदा च तथा भवेत् ॥ १६ ॥ ग्रीष्मे तेजस्विनी कान्ता भूतनिग्र-
हकारिणी॥ प्रावृट्काले कृता नाशं कर्त्रा सह समाप्नुयात् ॥ १७॥ शरत्काले कृता नाशं शीघ्रमेव प्रपद्यते॥ हेमन्ते वरदा सौम्या धर्मवृद्धिकरी भवेत् ॥
॥ १८ ॥ माघे कर्तुर्विनाशाय फाल्गुने सुभगा भवेत् ॥ लोकानन्दकरी चैत्रे वैशाखे धनसंयुता ॥ १९ ॥ आज्ञायुता तथा ज्येष्ठे आषाढे कर्तृवृद्धि-
दा ॥ श्रावणे धनहीना स्याद्योध्पादे विनश्यति ॥ २० ॥ आश्विने नाशमाप्नोति वन्दिता कार्तिके तथा ॥ सौम्ये सौभाग्यमतुल्यं पौषे पुष्टिरुत्त-
मा ॥२१॥ द्वादशाहविभागे स्यात्कर्तुस्तत्सम एव च ॥ कृष्णपक्षात्त्रिभागे तु प्रथम स्याच्छुभावहा ॥२२॥ मध्या द्वितीये भवति तृतीये कर्तृनाशिनी॥
शुक्ले त्रिभागे प्रथमे देशनाशाय कीर्तिता ॥२३॥ द्वितीये मध्यफलदा तृतीये च शुभावहा ॥ धनधान्यवती स्फीता वरदा च तथा भवेत् ॥ २४ ॥

---

१ 'ऋतं' इति क० ।