विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

तृ० खं० अ० ३१३

मुनीन्प्रति हंसगीतास्वेकनेकवस्तुदानप्रशंसावर्णनो नामैकादशाधिकत्रिशततमोऽध्यायः ॥ ३११ ॥ ॥ हंस उवाच ॥ ॥ नृवाहानुरुषो यस्तु द्विजे सम्यक्प्रयच्छति ॥ अश्वमेधफलं तस्य कथितं द्विजसत्तमाः ॥ १ ॥ शिबिकायाः प्रदानेन वह्निहोत्रेमफलं तथा ॥ दासं कर्मकरं दत्त्वा गोसवस्य फलं लभेत् ॥ २ ॥ स याति शक्रसालोक्यं यस्तु गोधं प्रयच्छति ॥ यस्तु कर्मकरीं दासीं ब्राह्मणाय प्रयच्छति ॥ ३ ॥ लोकास्तु सुभगास्तस्य वस्त्राणां समुदाहृताः ॥ तरुणीं रूपसम्पन्नां दासीं यस्तु प्रयच्छति ॥ ४ ॥ सोऽप्सरोभिर्मुदा युक्तः क्रीडते नन्दने वने ॥ उष्ट्रं वा गर्दभं विप्रा यो यच्छति द्विजातये ॥५॥ अलकां स समासाद्य यक्षेन्द्रैः सह मोदते ॥ नानानामुत्तमं प्रोक्तं प्रदानं तुरगस्य तु ॥६॥ वडवायाः प्रदानेन तथा बहुफलं स्मृतम् ॥ तुर्ङ्गं ये प्रयच्छंति सूर्यलोकं व्रजंति ते ॥ ७॥ यावन्ति तस्य रोमाणि तावद्वर्षशतानि च ॥ शुक्लं तुरङ्गं दत्त्वा फलं दशगुणं लभेत् ॥ ८ ॥ गोर्पया कपिला श्रेष्ठा तथैव तुरगस्य तु ॥ तुरङ्गं सपर्य्याणं सालङ्कारं प्रयच्छति ॥ ९॥ पुण्डरीकफलं प्रोक्तं नात्र कार्या विचारणा ॥ चतुर्भिरुत्तरैर्युक्तं सर्वोपकरणैर्युतम् ॥ १० ॥ रथं द्विजाये दत्वा राजसूयफलं लभेत् ॥ १२ ॥ प्रदाय करिणीं सम्यगेतदेव फलं लभेत् ॥ ११ ॥ कुञ्जरस्य प्रदानेन स्वर्गलोके महीयते ॥ १३ ॥ चतुर्भिः कुञ्जरैर्युक्तं रथं दत्त्वा द्विजातये ॥ समग्रभूमिमातृजं दत्त्वा विप्राय वै द्विजाः ॥ राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं विन्दत्यसंशयम् ॥ १४ ॥ इह लोके भवत्तीह तेन ॥ इत्थञ्च लोकान्पुरुषः प्रयाति सम्पूदानस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम् ॥ १५ ॥ भूमिः सशैला सकना सतोया दत्ता हि लोके भवत्तीह तेन ॥ इत्थञ्च लोकान्पुरुषः प्रयाति सम्पूज्यमानोद्विजैश्चैवमहात्मा ॥ १६ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे मुनीन्प्रति हंसगीतासु वाहनदानविविधवर्णनो नामद्वादशाधिकत्रिशततमोऽध्यायः ॥ ३१२ ॥ हंस उवाच ॥ नानानामुत्तमं लोके वस्त्रदानं प्रकीर्तितम् ॥ वासो हि सर्वदैवत्यं सर्वप्रायोज्यमश्नुते ॥ १ ॥ वस्त्रदाता सुवेशः स्याद्रूपद्रविणसंयुतः ॥ युक्तो लावण्यसौभाग्यरोगैश्च तथा द्विजाः ॥ २ ॥ नीलं रक्तं तथा जीर्णं न देयं ब्राह्मणस्य तु ॥ देयं वस्त्राणिद्विरसं क्षौमं दत्त्वा बृहस्पतेः ॥ ३॥ दत्त्वा कार्पासिकं वस्त्रं स्वर्गलोके महीयते ॥ दत्त्वा सरोमं तदपि फलं दशगुणं भवेत् ॥ ४॥ आविकं वसनं दत्त्वा भृगूणां लोकमाप्नुयात् ॥ छागं दत्त्वा चाजिरसं क्षौमं दत्त्वा बृहस्पतेः ॥ ५ ॥ वसूनां लोकमाप्नोति कृशौकौशेयवाससी ॥ क्रिमिजञ्च ततो दत्त्वा सोमलोके महीयते ॥ ६ ॥ अभिप्रेतमवाप्नोति दत्त्वैव सुग्लोलिकाम् ॥ दत्त्वा वस्त्रकुलं वासो वसूनां लोकमाप्नुयात् ॥ ७॥ सुमेरुकदल्यादीनां दत्त्वा चैव तथाजिनम् ॥ वारवाणं शिरस्त्राणं हस्तत्राणं तथैव च ॥ ८ ॥ पादत्राणं च ददतः पृथक्फलं स्मृतम् ॥ वस्त्र

वि० ध० ॥४३१॥