विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

मानां मनुष्याणां सात्त्विकानां द्विजोत्तमाः ॥ ३२४ ॥ सर्वदुःखविमोक्षाय भवन्तीयमपि ध्रुवम् ॥ अनन्तो भगवान्विष्णुस्तस्य कामविवर्जितैः ॥ ॥ ३२५॥ यद्देव दीयते किंचित्तेदेवाक्षयमुच्यते ॥ पद्भ्यां प्रतीच्छते देवः सकामेन निवेदितम् ॥ ३२६ ॥ मूर्ध्ना प्रपद्यते दत्तमकामेन द्विजोत्तमाः ॥ नैवेद्यनाथ पुष्पौघा विविधैर्धनसंचयैः ॥ ३२७ ॥ नास्ति प्रयोजनं तस्य सर्वस्यास्यामितात्मनः ॥ भक्त्या प्रतीच्छते दत्तं भक्तानुकम्पकारणात् ॥ ॥ ३२८ ॥ तस्मात्सर्वास्ववस्थासु भक्तिरेवात्र कारणम् ॥ एकान्तभावोपगताः सर्वकामविवर्जिताः ॥३२९॥ वैष्णवं पदमासाद्य न निवर्त्तत कहिं- चित् ॥ न भयं नारकं तेषां न च व्याधिकृतं भयम्॥३३०॥ वृत्तिशत्रुजं वापि ये प्रपन्ना जनार्दनम्॥ ३३१॥निवेद्य भक्त्या मधुसूदनाय दुग्धन्दधूं वाप्यथ तत्प्रसूनम् ॥ दुर्वाङ्कुरं वा सलिलं द्विजेन्द्राः प्राप्नोति लोकानन्मनसा यथेष्टान् ॥ ३३२ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मार्कण्डेय- वज्रसंवादे मुनीन्द्रां प्रति हंसगीतासु दानधर्मनिरूपणो नामैकचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ ३४१ ॥ ऋषय ऊचुः ॥ नमस्ते देवदेवेश वासु- देव जनार्दन ॥ भक्तानुकंप वरद पुण्डरीकाक्ष सुव्रत ॥ १ ॥ ब्रह्मण्य पुरुषाचिन्त्य सृष्टिसंहारकारक ॥ त्रैलोक्यनाथ गोविन्द शरणागतवत्सल ॥ ॥ २ ॥ सर्वेश सर्वगीर्वाण सर्वव्यापिन्नमोस्तु ते ॥ नमोस्तु ते जगन्नाथ जगतामीश्वरेश्वर ॥ ३ ॥ सुरारिहंस्तर देवेश पितामहहरस्तुत ॥ विष्णो जिष्णो हरे कृष्ण विभो सूर्येंदुलोचन ॥ ४ ॥ सहस्रसूर्यप्रतिम जगत्पालनतत्पर ॥ वराहनरसिंहाय वामनानंतविक्रम ॥ ५ ॥ त्रिविक्रम क्रमाक्रांतब्रह्माण्डतटमण्डल ॥ चक्रधाराहताशेषदेवशत्रुगणेश्वर ॥ ६ ॥ स्मृतिमात्रसमस्ताघविप्रनाशनकारक ॥ शास्त्रापदेशदस्माकं हरि- स्थिततमोन्तक ॥ ७ ॥ वैकुण्ठ कुण्ठितारोषदानवालकवलानघ ॥ जठरान्तरसंलीनसमस्तभुवनत्रय ॥८॥ शशाङ्कलेखासंकाशदंष्ट्रोद्धृतवसुंधर ॥ महावराह विध्वस्तहिरण्याक्षमहासुर ॥ ९ ॥ दैत्येन्द्रवक्षोरुधिररक्तीकृतनखाङ्कुर ॥ ज्वालामालापरिक्षिप्तनरसिंहवपुर्धर ॥ १० ॥ लक्ष्मीकटाक्षाविक्षे- पशबलीकृतविग्रह ॥ कौस्तुभोद्भासितोरस्क तथा चामीकरांबर ॥ ११ ॥ भोगिभोगानलासीन तार्क्ष्यप्रवरकेतन ॥ शशाङ्कशतसङ्काश सततकृन्धर- वेद्‌या॥१२॥ मधुकैटभविध्वंसमेदोवधितभूतल ॥ नाभीसरोजसंभूतचतुर्मुख नमोस्तु ते ॥ १३॥ सर्वतः पाणिपादान्त सर्वतोक्षिशिरोमुख ॥ सर्वोङ्ग्- यगुणोपेत सर्वत्र पुरुषोत्तम ॥१४॥ योगिनां त्वं परं चक्षुर्योगिनां त्वं गतिः परा ॥ योगिनस्त्वं च संप्राप्य निवर्त्तन्ते न कर्हिचित् ॥ १५॥ नमस्त पुरतो देव पृष्ठतश्च नमोस्तु ते ॥ तिर्यङ्नमोस्तु ते देव सर्वत्र च नमोस्तु ते ॥ १६॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ एवं स्तुतः स भगवानृषिभिस्तैस्तदानघः॥ दिव्यं चक्षुर्ददौ तेषामृषीणां भावितात्मनाम् ॥ १७॥ तेपश्यन्सकलं देहं तस्य त्रिभुवनं ततः ॥ हंसरूपधरस्याथ विष्णोरमिततेजसः ॥ १८ ॥

७८