युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

वास्तुयुक्तिः । ४७ स्ववास्तु-वृक्षतोदोषः कुल-सम्पत्ति-नाशनः । वर्जयेत् पूर्व्वतोऽश्वत्थं प्लक्षं दक्षिणतस्तथा ॥ ३२२ ॥ ऐशान्यांरक्त-पुष्पञ्च आग्नेय्यां क्षीरिणस्तथा । यत्र तत्र स्थितावृक्षा विल्व दाड़िम-केशराः ॥ ३२३ ॥ पनसा नारिकेलाश्च (१०) शुभं कुर्व्वन्ति निश्चयम् । निशा नीली पलाशश्च चिञ्चा(वा) श्वेतापराजिता ॥ ३२४ ॥ कोविदारश्च सर्व्वत्र सर्व्वं निघ्नन्ति मङ्गलम् । गृहपातन मिच्छन्ति नागस्य स्वपने * क्रमात् ॥ ३२५ ॥ पूर्वादिषु शिरःकृत्वा नागः शेते त्रिभिस्त्रिभिः । भाद्राद्यैर्व्वाम-पार्श्वेन तस्य क्रोडेऽगृहं शुभम् ॥ ३२६ ॥ तत्र प्रमाणम्— स्वामि-हस्त-प्रमाणे न ज्येष्ठपत्नी-सुतेन(वा) च । गृहाद्यन्तर-संस्थानं मापयेदभितो नरः ॥ ३२७ ॥ तत्र सामान्य-लक्षणम् । गृह भूमि-समाहृत-पिण्डपदम्, वसु-लोचन-वाण-गजैर्गुणितम् । रवि-भूधर-भूधर-योग-हृतम् ; द्रविण (द्रविण ?) (११) व्यनुसङ्कलितम् ॥ ३२८ ॥ एकाशीतिगुणे हस्ते दिवाणैक-हते चते । षड्वाणे न च सम्भक्ते पिण्डःस्यात सर्व्ववेश्मनः ॥ ३२९ ॥ (१०) नालीकेड़ (नारिकेलश्च) (ख)-(ग) पुस्तक पाठः । (११) प्रविण इति इति (क)-(ग) पुस्तक पाठः ।

• नागस्य शयने,—ज्योतिःशास्त्रे गृहारम्भे नागशुद्धिरभिहितास्ति। नागानां शिरशि गृहारम्भोऽनिष्टम् । तेषान्तु क्रीड़े शुभम् ।