कथासरित्सागर : प्रथम खण्ड (लम्बक १ से ५)
महाकवि सोमदेव भट्ट द्वारा
स्रोत: कथासरित्सागर : प्रथम खण्ड (लम्बक १ से ५) · बिहार राष्ट्रभाषा परिषद्, पटना · 1960 (उद्गम)
पृष्ठ 233, कुल 876 में से
संदर्भ में पढ़ें१६२ कथासरित्सागर प्रदोषे चाययौ तस्यास्तत्प्रवाह्य पक्षिणि। गृहं रूपणिकायास्ताः शङ्खचक्रगदा वहन् ॥१५२॥ तत्रोपरि ततः स्थित्वा स्थानविस्तरशारदः सः। शब्दं चकार गम्भीरं रहस्यां श्रावयन्प्रियाम् ॥१५३॥ तं च श्रुत्वैव निर्याता साऽपश्यद्गरुडराजितम्। एतं नारायणरूपं व्योम्नि रूपणिका निशि ॥१५४॥ अद्य हरिरिहायातस्त्वदर्थमिति तेन सा। उक्ता प्रणम्य वव्रे स्म दयां तव करोत्विति ॥१५५॥ अथावतीर्य सद्यम्य सोऽङ्गसङ्गो विहङ्गमम्। विवेश वासभवनं स तया कान्तया सह ॥१५६॥ तत्र सम्प्राप्तसम्भोगः स निष्क्रम्य क्षणान्तरं। तयैव विहगारूढो जगाम नभसा ततः ॥१५७॥ देवता विष्णुभार्याऽहं मर्त्यैः सह न मन्मय। इति रूपणिका प्रातस्तस्थौ मौनं विधाय सा ॥१५८॥ कस्मादेवंविधा पुत्रि ! वर्तसे कथ्यतां त्वया। इत्यपृच्छत सा मात्रा ततो मकरदंष्ट्रया ॥१५९॥ निर्बन्धपृष्टा तस्य च सा मात्रे मौनकारणम्। शशंस रात्रिबृत्तान्तं वाषमित्कान्तरे स्फुटम् ॥१६०॥ सा तच्छ्रुत्वा ससन्देहा स्वप्नं च कुट्टनी निशि। ददर्श विहगारूढं सोऽनङ्गे ततः क्षणम् ॥१६१॥ प्रभाते च पटान्तःस्थामेत्य रूपणिकां रहः। प्रज्ञा मकरदंष्ट्रा सा कुट्टनीति व्यजिज्ञपत् ॥१६२॥ देवस्यानुग्रहात् पुत्रि ! त्वं देवीत्वमिहागता। महं च तेऽद्य जननी तन्मे देहि सुताफलम् ॥१६३॥ मुदानेनैव देहेन यथा स्वर्गं व्रजाम्यहम्। तथा देवस्य विज्ञप्तिं कुर्व्वप्यनुगृहाण माम् ॥१६४॥ तथेति सा रूपणिका तमेवार्थं व्यजिज्ञपत्। व्याजविष्णुं पुनर्नक्तं सोऽङ्गजङ्गोमुपागतम् ॥१६५॥