कथासरित्सागर : द्वितीय खण्ड (लम्बक ६ से १८)

८९६ कथासरित्सागर ततो यशोधरो लक्ष्मीधरश्च भ्रातरावुभौ। कृत्वा व्रतं तत्राप्तार्थविद्यावास्तां यथासुखम् ॥९१॥ एव धर्मप्रवृत्तानां शीलं कृच्छ्रेऽप्यमुञ्चताम्। देवता अपि रक्षन्ति कुर्वन्तीष्टार्थसाधनम् ॥९२॥ इत्य वसन्तकाख्यातकथामृतविनोदितः। मत्सेश्वरसुतं प्रेप्सु स शक्तियशसं प्रियाम् ॥९३॥ आहारसमये पित्रा समाहूतस्तदन्तिकम्। नरवाहनदत्तोऽथ ययौ स्वसचिवै सह ॥९४॥ अथानुरूपं भुक्त्वा च तत्र सायं स्वमन्दिरम्। वयस्यैः स निजैः साकमयासी गोमुखादिभिः ॥९५॥ तत्र च गोमुखो भूयो विनोदयितुमब्रवीत्। श्रूयतामिममन्यं वो देवाख्यामि कथाक्रमम् ॥९६॥ लब्धप्रणाशमकरवानरयोः कथा आसीद्रक्तमुखो नाम परिभ्रष्टः स्वयूथतः। उदुम्बरवने तीरे वारिधेर्वानिरर्षम ॥९७॥ तस्य भक्षयतो हस्ताच्च्युतमेकमुदुम्बरम्। जघास शिशुमारोऽत्र वारिराशिजलाशयः ॥९८॥ तत्फलास्वादहृष्टश्च स प्रचक्रे कलं रवम्। यद्वशात् स बहून्यस्मै फलानि कपिरक्षिपत् ॥९९॥ तथैव चाक्षिपन्नित्यं फलानि स तथैव च। शिशुमारो ऽत्त चक्रे जग्ने सख्यं ततस्तयोः ॥१००॥ तेनान्वहं तटस्थस्य जलस्थो निकटे कपेः। शिशुमारो दिनं स्थित्वा च सायं स्वगृहं ययौ ॥१०१॥ ज्ञाताथौ तस्य भार्या च सदा विरहदं विषा। कपिसख्यमनिच्छन्ती भाम्यव्याजमधिष्ठितम् ॥१०२॥ ब्रूहि प्रिये किमस्वास्थ्यं तव केन च शाम्यति। इत्यार्त्तस्तं स पप्रच्छ शिशुमार प्रियां मुहुः ॥१०३॥ निर्बन्धात्पृष्टापि यदा न सा प्रतिवचो ददौ। रहस्यज्ञा सखी तस्यास्तदा तं प्रत्यभाषत ॥१०४॥