संक्षिप्त नृसिंह पुराण (सचित्र हिन्दी अनुवाद सहित)
Sankshipta Narasimha Purana Gita Press
महर्षि व्यास द्वारा
स्रोत: Gita Press Gorakhpur · Gita Press Gorakhpur (उद्गम)
पृष्ठ 147, कुल 318 में से
संदर्भ में पढ़ेंयहाँ पृष्ठ का सम्पूर्ण पाठ प्रस्तुत है:
१३६ श्रीनरसिंहपुराण [ अध्याय ३८ निस्तेजसोऽभवन् दैत्या निर्वीर्याश्च महामते। वे भी तेज एवं पराक्रमसे हीन हो गये ॥ ३०-३११/२॥ ततः श्रीरुत्थिता तस्मात् क्षीरोदाद्धृतपङ्कजा ॥ ३२ तत्पश्चात् उस समुद्रसे हाथमें कमल धारण किये हुए विभ्राजमाना राजेन्द्र दिशः सर्वाः स्वतेजसा। श्रीलक्ष्मीजी प्रकट हुईं। राजेन्द्र! वे अपने तेजसे सम्पूर्ण ततस्तीर्थोदकैः स्नाता दिव्यवस्त्रैरलंकृता ॥ ३३ दिशाओंको प्रकाशमान कर रही थीं। शत्रुसूदन! उन्होंने तीर्थके जलसे स्नान किया, शरीरमें दिव्य गन्धका अनुलेप दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गी सुमनोभिः सुभूषणैः। लगाया और वे कमलालया लक्ष्मी दिव्य वस्त्र, पुष्पहार देवपक्षं समासाद्य स्थित्वा क्षणमरिंदम ॥ ३४ और सुन्दर भूषणोंसे विभूषित हो देवपक्षमें जाकर क्षणभर खड़ी रहीं; फिर भगवान् विष्णुके वक्षःस्थलमें विराजमान हरिवक्षःस्थलं प्राप्ता ततः सा कमलालया। हुईं ॥ ३२-३४१/२॥ ततोऽमृतघटं पूर्णं दुग्ध्वा तु पयसो निधेः ॥ ३५ नरेश्वर! इसके बाद क्षीरसागरसे अमृतपूर्ण घटका धन्वन्तरिः समुत्तस्थौ ततः प्रीताः सुरा नृप। दोहन करके हाथमें लिये भगवान् धन्वन्तरि प्रकट हुए। दैत्याः श्रिया परित्यक्ता दुःखितास्तेऽभवन्नृप ॥ ३६ उनके प्राकट्यसे देवता बहुत प्रसन्न हुए। किंतु राजन्! नीत्वामृतघटं पूर्णं ते च जग्मुर्यथासुखम्। लक्ष्मीद्वारा त्याग दिये जानेके कारण असुरगण बहुत ततः स्त्रीरूपमकरोद् विष्णुर्देवहिताय वै ॥ ३७ दुःखी हुए और उस भरे हुए अमृतघटको लेकर इच्छानुसार आत्मानं नृपशार्दूल सर्वलक्षणसंयुतम्। चल दिये। नृपवर! तब भगवान् विष्णुने देवताओंका हित ततो जगाम भगवान् स्त्रीरूपेणासुरान् प्रति ॥ ३८ करनेके लिये अपनेको सम्पूर्ण शुभ लक्षणोंसे युक्त स्त्रीरूपमें दिव्यरूपं तु तां दृष्ट्वा मोहितास्ते सुरद्विषः। प्रकट किया। इसके बाद भगवान् उस नारीरूपसे ही असुरोंकी ओर गये। उस दिव्य रूपवाली नारीको देख सुधापूर्णघटं ते तु मोहैः संस्थाप्य सत्तम ॥ ३९ दैत्यगण मोहित हो गये। साधुशिरोमणे! वे असुर तत्काल कामेन पीडिता ह्यासन्नसुरास्तत्र तत्क्षणात्। मोहके वशीभूत हो कामपीड़ित हो गये और उन्होंने मोहयित्वा तु तानेवमसुरानवनीपते ॥ ४० मोहवश वह अमृतका घड़ा भूमिपर रख दिया। अवनीपते! अमृतं तु समादाय देवेभ्यः प्रददौ हरिः। इस प्रकार असुरोंको मोहित करके भगवान्ने वह अमृत तत्पीत्वा तु ततो देवा देवदेवप्रसादतः ॥ ४१ ले देवताओंको दे दिया। देवदेव भगवान्की कृपासे अमृत बलवन्तो महावीर्या रणे जग्मुस्ततोऽसुरान्। पीकर बली और महावीर्यवान् हो देवता संग्राममें आ डटे जित्वा रणेऽसुरान् देवाः स्वानि राज्यानि चक्रिरे ॥ ४२ और असुरोंको युद्धमें जीतकर उन्होंने अपने राज्यपर एतत्ते कथितं राजन् प्रादुर्भावो हरेरयम्। अधिकार कर लिया। राजन्! भगवान्के इस 'कूर्म' नामक कूर्माख्यः पुण्यदो नॄणां शृण्वतां पठतामपि ॥ ४३ अवतारकी कथा मैंने तुमसे कह दी। यह पढ़ने और सुननेवाले मनुष्योंको पुण्य देनेवाली है ॥ ३५-४३ ॥ आविष्कृतं कौर्ममनन्तवर्चसं अद्भुत कर्म करनेवाले भगवान् नारायणने केवल नारायणेनाद्भुतकर्मकारिणा । देवताओंके हितके लिये अनन्त तेजस्वी परमपावन दिवौकसानां तु हिताय केवलं कूर्मरूप प्रकट किया था, सो इस प्रसङ्गका वर्णन मैंने रूपं परं पावनमेव कीर्तितम् ॥ ४४ तुमसे कर दिया ॥ ४४ ॥ इति श्रीनरसिंहपुराणे कूर्मप्रादुर्भावो नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३८ ॥ इस प्रकार श्रीनरसिंहपुराणमें 'कूर्मावतार' नामक अड़तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥ ३८ ॥ In Public Domain. Digitzed by Sarvagya Sharda Peeth