तैत्तिरीयोपनिषद् (शाङ्करभाष्य सहित)

पञ्चम अनुवाक व्याहृतिरूप ब्रह्मकी उपासना संहिताविषयमुपासनमुक्तं त- | पहले संहितासम्बन्धिनी दनु मेधाकामस्य श्रीकामस्य | उपासनाका वर्णन किया गया । तत्पश्चात् मेधाकी कामनावाले तथा मन्त्रा अनुक्रान्ताः । ते च पार- | श्रीकामी पुरुषोंके लिये मन्त्र बतलाये म्पर्येण विद्योपयोगार्था एव । | गये । वे भी परम्परासे ज्ञानके अनन्तरं व्याहृत्यात्मनो ब्रह्मणो- | उपयोगके लिये ही हैं । उसके पश्चात् अब जिसका फल स्वाराज्य ऽन्तरुपासनं स्वाराज्यफलं प्र- | है उस व्याहृतिरूप ब्रह्मकी आन्तरिक स्तूयते— | उपासनाका आरम्भ किया जाता है— भूर्भुवः सुवरिति वा एतास्तिस्रो व्याहृतयः । तासामु ह स्मैतां चतुर्थीं माहाचमस्यः प्रवेदयते । मह इति । तद्ब्रह्म । स आत्मा । अङ्गान्यन्या देवताः । भूरिति वा अयं लोकः । भुव इत्यन्तरिक्षम् । सुवरित्यसौ लोकः ॥ १ ॥ मह इत्यादित्यः । आदित्येन वाव सर्वे लोका महीयन्ते । भूरिति वा अग्निः । भुव इति वायुः । सुवरित्या- दित्यः । मह इति चन्द्रमाः । चन्द्रमसा वाव सर्वाणि ज्योतींषि महीयन्ते । भूरिति वा ऋचः । भुव इति सामानि । सुवरिति यजूंषि ॥ २ ॥ CC-0 Pt. Chakradhar Joshi and Sons, Dev Prayag. Digitized by eGangotri