तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

श्लोक १५७ ] प्रथमाह्निकम् । १६३ ननु स्वरूपमेव नाम किं यस्यापि प्रथनं मोक्षः स्यात् ? इत्याह स्वरूपम् इति, तेन स्वस्य आत्मनो रूपं संविच्चैतन्यं, तस्य प्रथनं यथातत्त्वं ज्ञानं, स एव मोक्षः इति यथोक्तमेव युक्तं । यः पुनरयं हेतुफल- भाव उक्तः स काल्पनिक एव, न तात्त्विकः, यद्वक्ष्यति 'यतो ज्ञानेन मोक्षस्य या हेतुफलतोदिता । न सा मुख्या....................॥' इति । अन्यत् इति संविदतिरिक्तम् इत्यर्थः । ननु आत्मनः संविदतिरिक्तं यदि रूपं नास्ति, तत्कथमस्य शक्त्यन्तरयोगित्वं स्यात् ? इत्याशङ्क्याह तत्र इत्यादि, तु-शब्दः चार्थे ॥ १५६ ॥ १५७ ॥ ननु 'पत्युर्धर्माः शक्तयः स्युः.............।' इत्याद्युक्त्या साक्षात्पत्युर्धर्मितया शक्तीनां च धर्मतया निरूपणं कृतम् इति धर्मिणश्च अनिरूप- णात् इत्यसिद्धोऽयं हेतुः ? इत्याशङ्क्याह पं० ३ क० पु० तथातत्त्वमिति पाठः । २५