भारतकोश
वायु पुराण

वायु पुराण

Vayu Purana

महर्षि वेदव्यास / अनुवादक: पं० तारिणीश झा द्वारा

स्रोत: हिन्दी साहित्य सम्मेलन, प्रयाग · हिन्दी साहित्य सम्मेलन, प्रयाग (उद्गम)

DevanagariHindipublished465 पृष्ठ

पृष्ठ 383, कुल 465 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 383
३७४श्रीमद्द्वैपायनमुनिप्रणीतम्-[अ०१९श्लो०१०४-१२७]
(तुर्वस्वादिवंशकथनम्)

[ *स तु दाशरथिर्वीरश्चतुरङ्गो महामनाः । ऋष्यशृङ्गप्रसादेन जज्ञेऽथ कुलवर्धनः ॥ १०४
चतुरङ्गश्च पुत्रस्तु पृथुलाक्ष इति श्रुतः । पृथुलाक्षसुतश्चापि चम्पो नाम बभूव ह ॥
चम्पस्य तु पुरी रम्या रम्या या मालिनी भवत् ॥ ] १०५
+ चम्पावती पुरी चम्पा चतुर्वर्णा च वै वसत् । षष्टिवर्षसहस्राणि चम्पावत्यां पुराऽवसत् ॥ १०६
ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः सर्वै स्वधर्मनुष्ठिते । सर्वे धर्मं वै तपसा सर्वे विष्णुपरायणाः(?) ॥
पूर्णभद्रप्रसादेन हर्यङ्गोऽस्य सुतोऽभवत् ॥ १०७
जज्ञे वै ताण्डिकरतस्य वारणं शुक्रवारणम् । आनयामास स महीं मन्त्रैर्वाहनमुत्तमम् ॥ १०८
हर्यङ्गस्य तु राजा दायादो भद्ररथः किल । अथ भद्ररथस्याऽऽसीद्बृहत्कर्मा प्रजेश्वरः ॥ १०९
बृहद्रथः सुतस्तस्य यस्माज्जज्ञे बृहन्मनाः । बृहन्मनास्तु राजेन्द्रो जनयामास वै सुतम् ॥ ११०
नाम्ना जयद्रथं नाम तस्माद्दढरथो नृपः । आसीद्दढरथस्यापि विश्वाजिज्जनमेजयः ॥ १११
दायादस्तस्य चाङ्गेभ्यो यस्मात्कर्णोऽभवन्नृपः । कर्णस्य सुरसेनस्तु द्विजस्तस्याऽऽत्मजः स्मृतः ॥११२

ऋषय ऊचुः—
सूतात्मजः कथं कर्णः कथं चाङ्गस्य वंशजः । एतदिच्छाम वै श्रोतुमत्यर्थं कुशलो ह्यसि ॥ ११३

सूत उवाच—
बृहद्भानोः सुतो जज्ञे नाम्ना राजा बृहन्मनाः । तस्य पत्नीद्वयं चाऽऽसीच्चैद्यस्योभे च ते सुते ॥
यशोदेवी च सत्या च ताभ्यां वंशस्तु भिद्यते । जयद्रथस्तु राजेन्द्रो यशोदेव्यां व्यजायत ॥ ११५
ब्रह्मक्षत्रान्तरः सत्यविजयो नाम विश्रुतः । विजयस्य धृतिः पुत्रस्तस्य पुत्रो धृतव्रतः ॥ ११६
धृतव्रतस्य पुत्रस्तु सत्यकर्मा महायशाः । सत्यकर्मसुतश्चापि सूतस्त्वधिरथस्तु वै ॥ ११७
स कर्णं परिजग्राह तेन कर्णस्तु सूतजः । एतद्वः कथितं सर्वं कर्णे यद्वै प्रचोदितम् ॥ ११८

सूत उवाच—
एतेऽङ्गवंशजाः सर्वे राजानः कीर्तिता मया । विस्तरेणाऽनुपूर्व्या च पुरोस्तु शृणुत प्रजाः ॥ ११९
पुरोः पुत्रो महाबाहुराजाऽऽसीज्जनमेजयः । अविद्धस्तु सुतस्तस्य यः प्राचीमजयद्दिशम् ॥ १२०
अविद्धतः प्रवीरस्तु मनस्युरभवत्सुतः । राजाऽथो जयदो नाम मनस्योरभवत्सुतः ॥ १२१
(÷दायादस्तस्य चाप्यासीद्दुन्धुर्नाम महीपतिः । धुन्धोर्बहुगवी पुत्रः संजातिस्तस्य चाऽऽत्मजः ॥ १२२
संजातेरथ रौद्राश्वस्तस्य पुत्रान्निबोधत ) । रौद्राश्वस्य घृताच्यां वै दशाप्सरसि सूनवः ॥ १२३
राजेयुश्च कृतेयुश्च कक्षेयुः स्थण्डिलेयु च । धृतेयुश्च जलेयुश्च स्थलेयुश्चैव सप्तमः ॥ १२४
धर्मेयुः संनतेयुश्च वनेयुर्दशमस्तु सः । रुद्रा शूद्रा च मद्रा च शुभा जामलजा तथा ॥ १२५
तला खला च सम्पैता या च गोपजला स्मृता । तथा ताम्ररसा चैव रत्नकूटी च ता दश ॥ १२६
आत्रेयो वंशतस्तासां भर्ता नाम्ना प्रभाकरः । अनाधृष्टस्तु राजर्षी रिवेयुस्तस्य चाऽऽत्मजः ॥ १२७


* धनुश्चिह्नान्तर्गतग्रन्थः ख. घ. ङ. पुस्तकेष्वेव ।
+ एतच्छ्लोकद्वयं घ. ङ. पुस्तकयोर्न ।
÷ एतच्चिह्नान्तर्गतग्रन्थः ख. पुस्तके नास्ति ।