युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

मरकतयुक्तिः । १३१ तथा च,— स्वच्छता गुरुता कान्तिः स्निग्धत्वं पित्तकारणम् । हरिन्निराञ्जकत्वञ्च सप्त मारकते गुणाः ॥ ६२ ॥ अथ कृत्रिमाकृत्रिम-परीक्षा । कृत्रिमत्वं सहजत्वं दृश्यते सूरिभिः क्वचित् । घर्षयेत् प्रस्तरे व्यङ्गं काचस्तस्माद्विपद्यते ॥ ६३ ॥ लेखयेल्लोहशृङ्गेण चूर्णेनाथ विलेपयेत् । सहजः कान्तिमाप्नोति कृत्रिमो मलिनायते ॥ ६४ ॥ भल्लातः (कः) पुत्रिका काचस्तद्वर्णमनुयोगतः । मणेर्मरकतस्यैते लक्षणीया विजातयः ॥ ६५ ॥ क्षौमेण वाससा घृष्टा दीप्तिं त्यजति पुत्रिका । लाघवेनैव काचस्य शक्या कर्तुं विभावना ॥ ६६ ॥ अथ मरकतमूल्यम् । तथा च गारुड़े,— तुलया पद्मरागस्य यन्मूल्यमुपजायते । लभ्यतेऽभ्यधिकन्तस्मात् गुणैर्मरकतं स्मृतम् ॥ ६७ ॥ यथा च पद्मरागाणां दोषैर्मूल्यं प्रहीयते । ततोऽस्मिन्नपि सा हानिर्दोषैर्मरकते भवेत् ॥ ६८ ॥ तथाच,— गुणपिण्डसमायुक्तो हरितश्यामभास्करे । मूल्यं द्वादशकं प्रोक्तं जातिभेदेन सूरिभिः ॥ ६९ ॥ यवैकेन शतं पञ्च सहस्रं द्वितये यवे । त्रिभिश्चैव सहस्रे द्वे चतुर्भिंश्च चतुर्गुणम् ॥ ७० ॥