युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

अस्रयुक्तिः । १४७ ऊर्द्ध गं कपिलाभासमङ्गं यस्मिन् प्रतीयते । ऊर्द्धवज्रमिदं प्राहुर्विषवेगनिषूदनम् ॥ ९८ ॥ लौहप्रदीपेऽपि,— ऊर्द्ध गं कपिलाभासमङ्गं यस्मिन् प्रतीयते । लाङ्गलाङ्गन्तु तद्विद्यात् स्पर्शे तस्याहि नाशनम् ॥ ९९ ॥ अङ्गं मरीचसङ्काशं भवेद्भूमिः सितेतरा । मरीचाङ्गमिदं वज्रं तत्क्षते कटुरक्तता ॥ १०० ॥ तप्रक्षालन-तोयेन नश्यन्ति पीनसादयः । यदा सर्पफणाकारमङ्गं भूमिस्तु निर्मला ॥ १ ॥ भुजङ्गवज्रं तद्विद्यात् तत्क्षते विषवद्रुजा । तस्य स्पर्शनमात्रेण भेकः प्राणैर्विमुच्यते ॥ २ ॥ एकस्यास्य प्रसादेन कृत्स्नां शास्ति महीं नृपः । यदाश्वखुरसङ्काशं अङ्गं भूमिस्तु निर्मला ॥ ३ ॥ अश्वाङ्गमिति तं विद्यात् खड्गं परमदुर्लभम् । तस्य संयोगमात्रेण वाजी मन्दोऽपि धावति ॥ ४ ॥ तस्य चालन तोयेन हयानां रोग-नाशनम् । एतत्क्षते भृशं मूर्च्छा दाहश्च भ्रम (२) एव च ॥ ५ ॥ मयूरपिच्छसदृशं अङ्गं भूमिः सितेतरा । वर्हाङ्गमिति तं विद्यात् तत्क्षते वान्तिरिष्यते ॥ ६ ॥ सर्पाणामिह सर्वेषामस्य स्पर्शा सहिष्णुता । एतदेव नृपतिभिर्भाग्यैः कुत्रापि लभ्यते ॥ ७ ॥ भूमिरञ्जनसंकाशा धारा चास्य सिता भवेत् । अञ्जनाख्यमिदं प्रायः सर्व्वदैवोपलभ्यते ॥ ८ ॥ ( २ ) द्रुम इति (क) पुस्तक पाठः ।