युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

अश्वयुक्तिः । १८५ नाभि(मेरा)मारभ्य देहस्तु द्विधा पूर्ब्बापरक्रमात् । पूर्ब्बकायस्थिता रक्ताः शुभाय हय-संस्थिताः ३२ ॥ अधः काये स्थिता रक्ताः अधमत्व-प्रकाशकाः । शक्तीनां वैपरीत्येन प्रशस्त-फलमादिशेत् ॥ ३३ ॥ वात्स्यस्तु ,— ब्रह्मादि-जातिभेदेन हयजातिश्चतुर्विधा ॥ ३४ ॥ तद्यथा,— ये शुक्लाः सुविमलपुष्पगन्धका वा, शुद्धाङ्गाः सघृणसदुष्ण भोजिनो वा । अक्रुद्धाः समरगता भृशञ्च पुष्टास्ते विप्राः ; क्षितिपति-वाहनेऽति योग्याः ॥ ३५ ॥ ये रक्ताः सद्गुरुगन्धयोऽहता वा, संरुष्टा बहुतरभोजिनो बलाढ्याः । अश्रान्ताः सकलगुणग्रहाः प्रवीणाः ; विज्ञेया विधिकरजात-जातयस्ते ॥ ३६ ॥