युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

१८८ युक्तिकल्पतरौ— अथ गज परीक्षा। तत्र कालः। ऐन्द्रमित्रवरुणानिल पुष्याचन्द्रतोयरवि वारिजतारे। सूर्य्य-शुक्र गुरु सोमजवारे (१) श्रेयसे भवति कुञ्जरयानम् ॥ ५६ ॥ लग्ने चरे शुभसमाश्रित वीक्षिते वा. चन्द्रस्य दृष्टिरिभ-यानविधौ विरुद्धा। सौम्ये दिने करनिश्राटवसुश्रवण्यतोयेश- मैत्र (२) मदितिश्च शुभग्रहाहः ॥ ६० ॥ स्यात्कुञ्जरक्रयणदर्शनदानकालः शेषेषु दुःखफलमार्कसुतेऽह्नि (३) चैव। गजानामष्टधा भेदः संक्षेपेण प्रकाश्यते। ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमुदोऽञ्जनः ॥ ६१ ॥ पुष्यदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः। एषां वंशप्रसूतत्वात्(ताद्वा) गजानामष्टजातयः ॥ ६२ ॥ ये कुञ्जराः पाण्डुरसर्व्वदेहाः सुदीर्घदन्ताः सितपुष्पदन्ताः। आलोमशा अल्पभुजो वलाढ्या महाप्रमाणा लघुपृष्टलिङ्गाः ॥६३॥ क्रुद्धाः समौके मृदवोऽन्यकाले नद्यम्बुपाना (४) बहुलोग्रदानाः। विस्तीर्णदानास्तनुलोमपुच्छा ऐरावतस्याभिजनप्रसूताः ॥ ६४ ॥

( १ ) सौम्यवासरे इति (क) पुस्तक पाठः। ( २ ) सामिदिनेकरनिश्राटवसुश्रवण्यतोयेश मैद्र इति (ख) पुस्तक पाठः। ( ३ ) सुताह्नि चैव इति (ग) पुस्तक पाठः। ( ४ ) लघ्वम्बु पाना इति (घ) पुस्तक पाठः।