अभिज्ञानशाकुन्तलम् (सन्दर्भदीपिका टीका व हिन्दी अनुवाद सहित)

अभिज्ञानशकुन्तलम् चतुर्थोऽङ्कः 163

(नेपथ्ये)

गौतमि, आदिश्यतां शार्ङ्गरव-शारद्वतमिश्राः, वत्सां शकुन्तलां नेतुं सज्जीभवतेति।

प्रियंवदा-(कर्णं दत्त्वा) अनुसूये, तुवर तुवर। एदे क्खु हत्थिणाउरगामिणो इसीओ सद्दावीअन्ति। (अनुसूये, त्वरस्व त्वरस्व। एते खलु हस्तिनापुरगामिनः ऋषयः शब्दायन्ते।)

प्रविश्य समालभनहस्ता अनुसूया-सहि, एहि गच्छम्ह। (सखि, एहि गच्छावः।)

(इति परिक्रामतः)

प्रियंवदा-(विलोक्य) एसा सुज्जोदए ज्जेव किदमज्जणा पडिच्छिदणीवारवाअणाहिं तावसीहिं अहिणन्दीअमाणा सउन्तला चिट्ठदि। ता उवसप्पम्ह णं। (एषा सूर्योदये एव कृतमज्जना प्रतीष्टनीवारवाचनाभिः तापसीभिः अभिनन्द्यमाना शकुन्तला तिष्ठति तदुपसर्पावः।) (इति तथा कुरुतः)

(ततः प्रविशति यथानिर्दिष्टपरिवारा शकुन्तला गौतमी च)

शकुन्तला-भअवदीओ वन्दामि। (भगवति वन्दे।)

गौतमी-जाद, भत्तुणो बहुमाणसुहइत्तअं देवीसद्दं अधिगच्छ। (जात, भर्तुः बहुमानसुखयितारं देवीशब्दमधिगच्छ।)

तापस्यः-वच्छे, वीरप्पसविणी होहि। (वत्से, वीरप्रसविनी भव।)

(इति गौतमीवर्जं निष्क्रान्ताः)

सख्यौ-(उपगम्य) सहि, सुमज्जणं दे भूदं। (सखि, सुमज्जनं ते भूतम्।)

शकुन्तला-साअदं पिअसहीणं। इदो णिसीदध। (स्वागतं प्रियसखीभ्याम्। इतः निषीदतम्।)

सख्यौ-(उपविश्य) हला, उज्जुआ दाव होहि जाव दे मङ्गलसमालहणं करेमो। (सखि, ऋज्वी तावद्भव यावद् ते मङ्गलसमालभनं कुर्वः।)

---

शार्ङ्गेति। शार्ङ्गरव-शारद्वत⁵⁵-प्रधाना इत्यर्थः। शार्ङ्गेति त्रयः शिष्या इति शङ्करः। त्वरय त्वरय एते खलु हस्तिनापुरगामिनो मुनयः शब्दाय्यन्ते आहूयन्ते।

सखि, एहि गच्छावः, एषा सूर्योदय एव कृतमज्जना प्रती[ष्ट]नीवार-वाचनाभिर्वाचनं भोज्यम्। प्रहेलकं वाचनकमिति त्रिकाण्डशेषः। भोजनाभि⁵⁶रिति शङ्करधृतः पाठो मन्दः।

तापसीभिरभिनन्द्यमाना शकुन्तला तिष्ठति। तदेनामुपसर्पावः। हे भगवत्यो वन्दामि। जाते भर्तुर्बहुमानयुक्तं देवीशब्दमभिगच्छ। वीरप्रसविणी(नी) भव। सखि, सुमज्जनं ते भूतम्।

---

55. सावद्धत इति 4117 इत्यत्र पठ्यते।
56. मिथिलातः प्रकाशितायां शङ्करटीकायां-प्रतीष्टनीवारभाजनाभिः इति पाठो दृश्यते।