ऐतरेय आरण्यक (ऋग्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी व्याख्या)

११६ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [२द्वितीयारण्यके-

चिक्युर्न निचिक्युरन्यमिति निचिन्वन्ति हैवे- मानि शरीराणी३ँ मृतैवैषा देवता, इति ।

शरीराणामन्नादिना वृद्धिरत्यन्तप्रसिद्धा । प्राणदेवता त्वमृतैव न तु जन्मवृद्ध्यादि- विकारस्तस्या अस्ति ।

अमृतत्वगुणध्यानेफलमाह—

अमृतो ह वा अमुष्मिँल्लोके संभवत्यमृतः सर्वेभ्यो भूतेभ्यो ददृशे य एवं वेद य एवं वेद, इति ॥ इत्यैतरेयब्राह्मणारण्यककाण्डे द्वितीयारण्यके प्रथमा- ध्यायेऽष्टमः खण्डः ॥ ८ ॥

इति बह्वृचब्राह्मणारण्यककाण्डे द्वितीयारण्यके प्रथमोऽध्यायः ॥ १ ॥

उपासकः स्वर्गलोके हिरण्यगर्भत्वं प्राप्य मरणरहितो भवति । ततः सर्वप्राण्युपका- रार्थमादित्यमण्डले सर्वैर्दृश्यमानो भवति । अभ्यासोऽध्यायसमाप्त्यर्थः ॥

इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाश ऐतरेयब्राह्मणारण्यक- भाष्ये द्वितीयारण्यके प्रथमाध्यायेऽष्टमः खण्डः ॥ ८ ॥ इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाश ऐतरेयब्राह्मणा- रण्यकभाष्ये द्वितीयारण्यके प्रथमोऽध्यायः समाप्तः ॥ १ ॥

---

अथ द्वितीयारण्यके द्वितीयोऽध्यायः ।

तत्र प्रथमः खण्डः । (नवमः )

उक्थे ध्यातव्यस्य प्राणस्य परस्परविलक्षणा बहव उपास्यगुणाः प्रथमेऽध्याये दर्शिताः । द्वितीये तु प्रथममण्डलद्रष्टृमुनिरूपत्वादयो बहवो गुणा वक्तव्याः । तत्रैकं गुणं विधत्ते—

एष इमं लोकमभ्यार्चत्पुरुषरूपेण य एष तपति प्राणो वाव तदभ्यार्चत्प्राणो ह्येष य एष तपति तं शतं वर्षाण्यभ्यार्चत्तस्मा- च्छतं वर्षाणि पुरुषायुषो भवन्ति तं

---

१ क. ॰नस्य फ॰ ।