श्रीमदानन्द रामायण (९ काण्ड संपूर्ण - हिन्दी अनुवाद सहित)

सर्गः १ ] राज्यकाण्डम् ( पूर्वार्द्धम् ) ३९१

---

नारायणः परं ज्योतिः परमात्मा सनातनः । विश्वकृद्विश्वभोक्ता च विश्वगोप्ता च शाश्वतः ॥ ५७ । विश्वेश्वरो विश्वमूर्तिर्विश्वात्मा विश्वभावनः । सर्वभूतमहृच्छान्तः सर्वभूतानुकम्पनः ॥ १५८॥ सर्वेश्वरः सर्वशर्वः सर्वदाऽभिनवन्मलः । सर्वगः सर्वभूतशः सर्वभूताशयस्थितः । १४९॥ अभ्यन्तरस्थस्तमसश्छेत्ता नारायणः परः । अनादिनिधनः स्रष्टा प्रजापतिपतिर्हरिः ॥ १६०॥ नरसिंहो हृषीकेशः सर्वात्मा सर्वदृग्वशी । जरास्मन्मध्यधैर्यं च सुनेता सनातनः ९०० ॥ १६१॥ कर्ता धाता विधाता च सर्वेषां पतिरीश्वरः । महत्समूह्यो विश्वात्मा विष्णुविश्वहृदव्ययः । १६२॥ पुराणपुरुषः श्रेष्ठः सहस्राक्षः सहस्रपात् । तत्त्वं नारायणो विष्णुर्वासुदेवः सनातनः । १६३॥ परमात्मा परं ब्रह्म सच्चिदानन्दविग्रहः । परं ज्योतिः परं धाम पराकाशः परात्परः ॥ १६४॥ अच्युतः पुरुषः कृष्णः शाश्वतः शिव ईश्वरः । नित्यः सर्वगतः स्थाणु रुद्रः साक्षी प्रजापतिः १६५॥ हिरण्यगर्भः सविता लोककृल्लोकपूजितः ॐकारवाच्यो भगवान् श्रीभूनीलापतिः प्रभुः । १५६॥ सर्वलोकेश्वरः श्रीमान् सर्वज्ञः सर्वतोमुखः । स्वामी सुशीलः सुलभः सर्वगः सर्वशक्तिमान् ॥ १६७॥ नित्यः संप्रसन्नकामश्च नैसर्गिक्सुहृत्सुखी । कृपापीयूषजलधिः शरण्यः सर्वशक्तिमान् ॥ १६८ । श्रीमान्नारायणः स्वामी जगतां प्रभुुरीश्वरः । मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नारसिंहोऽथ वामनः ॥ १६९ । रामो रामश्च कृष्णश्च बौद्धः कल्की परात्परः । अयोध्मेशो नृपश्रेष्ठः कुशबालः परन्तपः ॥ १७०॥ लवबालः कञ्जनेत्रः कञ्जाङ्घिः पङ्कजाननः । सीताकान्तः सौम्यरूपः शिशुजीवनतत्परः ॥ १७१॥ सेतुकृच्चित्रकूटस्थः शबरीसंस्तुतः प्रभुः । योगिध्येयः शिवध्येयः शान्ता रावणदर्पहा ॥ १७२॥ श्रीदः शरण्यो भूतानां संश्रिताभीष्टदायकः । अनन्तः श्रीपती रामो गुणभृन्निर्गुणो महान् १००० ॥ एवमादीनि नामानि ह्यामख्यान्यपराणि च । एकैकं नाम रामस्य सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १७४॥ सहस्रनामफलदं सर्वैश्वर्यप्रदायकम् । सर्वसिद्धिप्रदं पुण्यं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् ॥ १७५॥

---

कालत्रयवर्त्तक । १४६ । नारायण, परंज्योति परमात्मा सनातन, विश्वकृत, विश्वभोक्ता, विश्वगोप्ता, शाश्वत ॥ १४७ ॥ विश्वेश्वर विश्वमूर्ति विश्वात्मा, विश्वभावन सर्वभूतमहृत्, शान्त सर्वभूतानुकम्पन ॥१४८॥ सर्वेश्वर सर्वशर्व, सर्वदा आभिनवयन्मलः, सर्वग सर्वभूतश सर्वभूताशयस्थित । १४९ ॥ अभ्यन्तरस्थ, अन्धकारनाशक, नारायण, पर, अनादिनिधन, स्रष्टा प्रजापति हरि ॥ १५० । नरसिंह, हृषीकेश, सर्वात्मा, सर्वदृक, वशी, स्थावर तथा जंगम विश्वके प्रभु, नेता, सनातन ९०० ॥ १५१ ॥ कर्ता, धाता, विधाता, सबके पति ईश्वर, महत्समूह्य, विश्वात्मा विष्णु, विश्वहृत्, अव्यय ॥ १५२ ॥ पुराणपुरुष श्रेष्ठ, सहस्राक्ष, सहस्रपात्, तत्त्व, विष्णु, नारायण वासुदेव, सनातन । १५३ ॥ परमात्मा परब्रह्म, सच्चिदानन्दविग्रह, परंज्योति, पर धाम, पराकाश, परात्पर । १५४ । अच्युत पुरुष शाश्वत, शिव, ईश्वर, नित्य सर्वगत, स्थाणु, रुद्र साक्षी, प्रजापति । १५५ ॥ हिरण्यगर्भ, सविता लोककृत, विश्व ॐकारवाच्य, भगवान्, श्रीभूनीलापति, प्रभु ॥ १५६ । सर्वलोकेश्वर श्रीमान् सर्वज्ञ, सर्वतोमुख, स्वामी, सुशील सर्वग, सर्व-शक्तिमान्, प्रभु ॥ १५७ ॥ सन्तुष्टकाम नैसर्गिक्सुहृत् सुखी, कृपापीयूषजलधि सबके शरण ॥ १५८ ॥ श्रीमान् नारायण, स्वामी, सब भुवनोंके प्रभु, ईश्वर मत्स्य कूर्म वराह, नृसिंह, वामन ॥ १५९ ॥ राम, कृष्ण, बौद्ध, कल्की, परात्पर अयोध्या, नृपश्रेष्ठ कुशके पिता, परन्तप ॥ १६० ॥ लवके पिता, सेतुकृत्, चित्रकूटस्थ कमलनेयन, कमलचरण, कमलमुख, सीताकान्त सौम्यरूप, शिशुजीवनतत्पर ॥ १६१ ॥ शबरीसंस्तुत, प्रभु योगिध्येय, शिवध्येय, शान्ति, रावणदर्पहा ॥ १६२ ॥ श्रीज्ञ शरण्य, आश्रितोंके अभीष्टदायक अनन्त श्रीपति राम गुणभृत् निर्गुण महान् १००० ॥ १६३ । यहां रामसहस्रनाम पूर्ण हुआ। इसी तरह और भी भगवान्के बहुतसे नाम हैं, जिनकी गणना हो नहीं की जा सकती । रामका एक-एक नाम सब प्रकारके पापोंको हरने तथा सहस्रनामका फल देनेवाला है । यह रामनाम सब प्रकारकी समृद्धियों एवं