सामग्री पर जाएँ
भारतकोश
अणुभाष्य (महाप्रभु वल्लभाचार्य - शुद्धाद्वैत वेदान्त ब्रह्मसूत्र महाभाष्य प्रकाश टीका सहित)

अणुभाष्य (महाप्रभु वल्लभाचार्य - शुद्धाद्वैत वेदान्त ब्रह्मसूत्र महाभाष्य प्रकाश टीका सहित)

Anubhashya on Brahma Sutras by Mahaprabhu Vallabhacharya with Commentary

महाप्रभु वल्लभाचार्य (टीकाकार: गोस्वामी पुरुषोत्तम जी महाराज) द्वारा

DevanagariHindipublished2,600 पृष्ठ

पृष्ठ 2571, कुल 2600 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 2571

परिशिष्टम् । ७५ वस्त्रार्पणमाहुः प्रियेति । प्रियाङ्गतुल्यवर्णानि वस्त्राणि व्रजनायक । समर्पयामि कृपया परिधेहि दयानिधे ॥ ४० ॥ प्रियाङ्गेत्यादिपूर्ववद् ब्रजानन्दवाय । ननु लोहितशुक्लनीलरूपाणि प्राप्तानि न परं पीतहरितकपिश- चित्ररूपाणीति चेन्न । त्रिविधरूपभेदत्वादन्येषाम् । तथा च श्रुतिः, 'यदग्ने रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्येति यद् धूम्रं तद्वायोरि'त्याद्यवर्णश्रुतिरित्यनन्तानि रूपाणीति प्रस्थान- रत्नाकरेऽस्ति । वस्त्राणि यथाकालं 'देशकालविभागविदि'ति चतुर्थस्कन्धवाक्ये दैशिकविशेषणात् । कृपयेत्यत्र परिधानकारणं कृपा गृह्यते न विज्ञानकारणं वाक्यं पूर्वमुक्तम् । अलङ्कारार्पणमाहुः भूषणेति । भूषणान्यवतारात्मकान्येतान्यर्पयामि ते । प्रियाङ्गतुल्यकान्तीनि प्रसीद व्रजसुन्दर ॥ ४१ ॥ अवतारात्मकानि द्वितीयस्कन्धसुबोधिन्यां सप्तमाध्याये यद्यद्भावतारो 'लसन् महारत्न- हिरण्मयाङ्गद' इति 'नामेरसावृषभ' इत्यत्र निरूपितः । हयग्रीवो हि स्फुरन्महारत्नकिरीटकुण्डलरूपः । नृसिंहो भगवान् कौस्तुभरूपः । यो हरिः स वनमाला । वामनो हि कटिमेखलारूपः । नूपुरकङ्कणादीनि मन्वन्तरावताररूपाणि । प्रियाङ्गेत्यादि विशेषणं पूर्ववत् । व्रजसुन्दरेति संबोधनम् तदनुरूप- शृङ्गाररूपभजनार्थमुक्तभाष्यात् । प्रियेति । प्रियानासाभूषणस्थबृहन्मुक्ताफलाकृतिम् । समर्पयामि राधेश गुञ्जाहारमतिप्रियम् ॥ ४२ ॥ प्रियाणाम् नासाभूषणानि तत्स्थानि बृहन्ति मुक्ताफलान्यादान्ते च येषां मणीनां ते तथोक्तास्तेषामिवाकृतिर्यस्य हारस्य तम् । राधेशेति संबोधनम् तादृशहारसमर्पणे प्रम्वनिक्षिप्तत्यागार्थम् । मिलितेति । मिलितान्योन्याङ्गकान्तिचाकचक्यसमं विभो । अङ्गीकुरुष्वोत्तमाङ्गे केकिपिच्छमतिप्रियम् ॥ ४३ ॥ मिलिता अन्योन्यस्याङ्गकान्तयः पीताङ्गकान्तिः श्यामाङ्गकान्तिश्चोभे मिलिते हरिता कान्तिः लोहिताङ्गकान्तिर्नीलाङ्गकान्तिश्चोभे मिलिते ताम्रवर्णकान्तिस्तयोः कान्त्योः शोभयोः चाकचक्यं भास्वरशुक्लं रूपं तेन समम् । चाकचक्यं लौकिकशब्दानुकरणं दीप्तिवाचकम् । अमरकोशादान्य- त्रिको वा शब्दः । केकिनां मयूराणां पिच्छं अङ्गीकुरुष्वेत्यात्मनेपदम्, 'मयूराश्चित्रिता येने'ति स्ववक्त्रनिःसृतमयूरचित्रश्रैष्ठ्यवाक्यसत्यत्वरूपम्, अङ्गीकारफलस्य कर्तृब्रह्मगामित्वात् । गोपेति । गोपस्त्रीहृत्स्थितं श्रीमच्छृङ्गारात्मकमाञ्जनम् । शोभार्थं मातृवद्दत्तमङ्गीकुरु व्रजाधिप ॥ ४४ ॥ मातृवदित्यत्र तृतीयान्ताद्वतिः मया दत्तम् । ननु शृङ्गारात्मकमञ्जनं मातृवद्दत्तमित्यनु- चितमिति चेन्न । हे व्रजाधिपेति संबोधनाद् व्रजस्य ग्रामीणाः स्त्रियो न चतुराः नागर्यश्चतुरा- स्तासाधिप इत्यनौचित्यभावाद् अङ्गीकारफलस्य परगामित्वात्परस्मैपदम् । 2433