अणुभाष्य (महाप्रभु वल्लभाचार्य - शुद्धाद्वैत वेदान्त ब्रह्मसूत्र महाभाष्य प्रकाश टीका सहित)

Here is the accurate, line-by-line transcription of the text from the image into Markdown in Unicode Devanagari:

५८० श्रीमद्ब्रह्मसूत्राणुभाष्यम् । [ अ० १ पा० २ अ० ८ सू० २४ यदपि लोकात्मकं स्थूलं रूपं तदपि भगवत एव, न हिरण्यगर्भस्येति । पुरुषत्वात्तस्य । भाष्यप्रकाशः। धिकरण्यसूचनाद् द्योतयतः । अन्यथेति वैयधिकरण्ये । एतेन त्र्यव्लोपार्थग्रहणे युक्तिरुक्ता । ननु सूत्रसिद्धं विरुद्धधर्माश्रयत्वं तु प्रादेशमात्रामिविमानपदयोः पौर्वापर्यसमभिव्याहाराभ्यां लभ्यते । तावता द्युमूर्धत्वादेर्हिरण्यगर्भसाधारण्यं कथं निवर्तेतामित्यत आहुः यदपीत्यादि । तत्र हेतुः पुरुषत्वात् तस्येति । अयमर्थः । श्रुतौ पुरुषशब्दश्चतुर्धा प्रयुज्यते । पुरा आसेति, पुरमुषतीति, पुरि शेत इति त्रिधा योगेन । एकधा आकारविशेषे रूढ्या । प्रकृते च मूर्धाद्यङ्ग- भावनाद् रूढ एवाभिप्रेयते । सा च कुत्र मुख्येति विचारे सामान्यतः शब्दमात्रस्योङ्कारवि- कृतिस्वेन तद्वाच्ये ब्रह्मण्येव मुख्या । आनन्दमयाधिकरणेऽन्तःस्थस्यानन्दमयस्य परस्यैव विज्ञान- मयादिषु पुरुषाकारसमर्पकत्वेन विमृष्टत्वाच्च । 'सहस्रशीर्षा पुरुषः', 'वेदाहमेतं पुरुषं महान्तम्' रश्मिः। करण्यं भिन्नप्रवृत्तिनिमित्तत्वे सति एकार्थबोधकत्वलक्षणं विषयवाक्येनावगतं सूच्यते व्यञ्जनयोच्यते इत्येवं परस्परसामानाधिकरण्यसूचनात् द्योतयतः । वैयधीति प्रकारे थालिति प्रकारमृतेस्मिन् । प्रादेशमात्रत्वद्युमूर्धत्वादिकयोर्विरोधस्याभावादित्यर्थः । एतेनेति वैयधिकरण्यसामानाधिकरण्ययोरा- लोचनेन । युक्तिरिति । तर्कोऽन्यायज्ञानमिति यावत् । यदि हिरण्यगर्भसाधारणद्युमूर्धत्वाद्या- लोचनं न स्यात्तदा हिरण्यगर्भवारणाय शब्दे विरुद्धधर्माधारत्वलक्षणो विशेषो न स्यादिति । कार्य- कारणभावग्राहकतर्कः । न तु व्याप्तिशोधकः । सूत्रसिद्धमिति सौत्रहेतुसिद्धम् । साधारणद्युमूर्ध- त्वादेर्धर्मान्छब्दे प्रादेशमात्रमभिविमानमिति वाक्ये मूर्धैव सुतेजा इति वाक्ये च विशेषो विरुद्ध- धर्माधारत्वमिति सौत्रहेतोरर्थात् । पुरेति पुरुषविधब्राह्मणे आत्मैवेदमग्र आसीत्पुरुषविध इत्युपक्रम्य स यत्पूर्वोऽस्मात् सर्वस्मात् सर्वान् पाप्मन औषत्तस्मादुच्यते पुरुष इति । तृतीयापि मधुब्राह्मणे पुरः पुरुष आविरासीदिति स वा अयं पुरुषः सर्वासु पूर्षु पुरिशय इति औषद्दहत् । उषू दाहे भ्वादिः परस्मैपदी सेट् उदित् । पुरः शरीराणि उष दाह इति सुबोधिनीप्रथमस्कन्धतृतीयाध्याये जगृहे पौरुषं रूपमित्यस्य सा धातुपाठान्तरे उच्छृङ्खलापि विवृतिर्मम चिन्तनीयेति स्कन्धसमाप्तौ कथनात् । उष् दाह इति तु स्वरवर्णानुक्रमहैमधातुपाठेऽस्ति । रूढ्येति समुदायशक्त्या । रूढ इति । ननु कुतो न योगेन यौगिकोवयवशक्तेः पुरा आस इत्यस्याः सत्त्वादिति चेन्न । आत्मनः सविकल्पज्ञानत्वपक्षेऽरूपवत्सूत्रोक्तसिद्धान्ते योगाभावात् । ननु श्रौतेन योगेन ब्रह्माद्येषु सकल- देवेषु ब्रह्मा इत्यादिपुरुषलिङ्गेन पुरुषभेदः प्रतीयते रूढ्या स बाध्यतेऽश्रौतत्वादिति चेन्न । वैश्वानरस्य ब्रह्मत्वे सूत्रेणोद्दिष्टे इदमित्थतया वेदेनाप्यनिरूप्ये रूढेरभावाभावात् । न चेदमित्थतयाऽ- निरूप्येपि योग उचितः श्रौतत्वात् न रूढिर्लौकिकत्वादिति शङ्क्यम् । पुरुषाच्च परं किंचित्सा काष्ठा सा परा गतिरिति श्वेताश्वतरे रूढ्यङ्गीकारात् सा श्रौती तस्या अङ्गीकारात् । न च श्वेताश्वतरेपि रूढ्यां प्रमाणाभाव इति वाच्यम् । इदमित्थतया ज्ञानविषये रूढ्यभावस्य निषेद्धुमशक्यत्वात् । सा चेति रूढिः । एतदेव ध्वनयन्ति स्म आनन्देति । परस्येति 'यतो वाचो निवर्तन्ते' इति श्रुतिविषयस्य । पुरुषत्वात्तस्येत्यत्रान्यमपि हेतुमाहुः सहस्रेति । ननु सहस्रशीर्षा पुरुष इत्यत्र सहस्रशीर्ष्णि पुरुषपदस्य पुरा आस पुरमुषतीति योगद्वयं तृतीयस्तु न चलतिहरब्राह्मणमिति श्रुतेः 580