अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)
Aparokshanubhuti with Dipika & Hindi Commentary
आदि शङ्कराचार्य द्वारा
स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · 1940 (उद्गम)
पृष्ठ 22, कुल 109 में से
संदर्भ में पढ़ें( १६ ) अपरोक्षानुभूतिः। त्यादिलक्षणोऽन्तःकरणपरिणामः कारणानुकूलव्यापार वान् कर्त्ता शेषं पूर्वोक्तम् ॥ १४ ॥ भा. टी. समस्त जगत् अज्ञानसे उत्पन्न होयहै ( अज्ञान ये है इस सब संसारकी कल्पना होयहै ) ज्ञान होयहै तब नष्ट- प्राय मालूम होयहै ( अर्थात् ज्ञानका प्रकाश होनेसे स्वरूप जानाजायहै इसीकारण ज्ञानावस्थामें इस पुरुषको सङ्कल्प विकल्प नहीं होयहैं ) नानाप्रकारका जो सङ्कल्पहै सो इस संसारका कर्त्ता है इस प्रकार जो चिन्तनाहै सो विचारहै॥१४॥ एतयोर्यदुपादानमेकं सूक्ष्मं सदव्य- यम् ॥ यथैव मृद्घटादीनां विचारः सो- यमीदृशः ॥ १५ ॥ सं. टी. अथोपादानं किमस्तीत्यस्य निर्णयमाह एतयोरिति एतयोरज्ञानसंकल्पयोर्यदुपादानं उत्पत्ति- स्थितिनाशाय कारणं तत्तु सत्कालत्रयाबाध्यं ब्रह्मैव नान्यदित्यर्थः अत एवाधिष्ठानज्ञाननिवर्त्त्याऽज्ञानका- र्य्यत्वेन मिथ्याभूतमपि जगत् यावज्ज्ञानोदयं रज्जुसर्पा- दिवत् संसारभयव्यवहारक्षमं भवेदितिभावः ब्रह्मणःस- त्त्वेहेतुः अव्ययमिति अव्ययमपक्षयरहितं अनेनैतत्पूर्व- भूताअपि जन्मादिविकारा निरस्ताः नाशश्च निरस्तः षड्भावविकारराहित्ये हेतुः एकं सजातीयादिभेदशून्यं