भारतकोश
अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

Aparokshanubhuti with Dipika & Hindi Commentary

आदि शङ्कराचार्य द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished109 पृष्ठ

पृष्ठ 45, कुल 109 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 45

संस्कृतटीका-भाषाटीकासहिता ( ३९ ) स्वीकार करते हैं तिसकी अपेक्षा और पुरुषार्थता क्या होगी ॥ ४१ ॥ इत्यात्मदेहभेदेन देहात्मत्वं निवारि- तम्॥इदानीं देहभेदस्य ह्यसत्त्वं स्फुट- मुच्यते ॥ ४२ ॥ सं. टी. भेदज्ञानस्याभेदज्ञानंप्रति कारणत्वादात्म देहविभागकथनं नानर्थकमित्याह इतीति । इति पूर्वो क्तेनात्मदेहभेदेनात्मनो देहात्पृथक्करणेन देहस्यैव प्राप्तं चार्वाकमतेनात्मत्वं तन्निवारितं इदानीमुत्तरग्रंथेन तस्य देहभेदस्यासत्त्वमात्मसत्तातिरिक्तसत्तारहित्यं स्फुटं स्पष्टं यथास्यात्तथा हीतिप्रसिद्धमुच्यते ॥ ४२ ॥ भा. टी. इस प्रकार नैयायिकोंने आत्माका और देहका भेद दिखाकर देहको आत्मत्व निवारण किया है । सो अब देह आत्माके भेद असत्ता स्पष्ट दिखातैं है ॥ ४२ ॥ चैतन्यस्यैकरूपत्वाद्वेदो युक्तो न कर्हिं चित् ॥ जीवत्वं च मृषा ज्ञेयं रज्जौ सर्प- ग्रहो यथा ॥ ४३ ॥ सं. टी. तदेवाह चैतन्यस्येति।चैतन्यस्य सर्वभूतभौ- तिकप्रपंचाधिष्ठानप्रकाशस्य घटःप्रकाशते पटः प्रकाश- ते इत्यादिष्वेकरूपत्वादेकाकारत्वाद्भेदोः कर्हिचित्क-