भारतकोश
अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

Aparokshanubhuti with Dipika & Hindi Commentary

आदि शङ्कराचार्य द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished109 पृष्ठ

पृष्ठ 81, कुल 109 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 81

संस्कृतटीका-भाषाटीकासहिता । . ( ७५ ) सं. टी. इदानीमेतेषां प्रत्येकं निर्देशक्रमेण स्वाभि- मतानि लक्षणान्याह सर्वमित्याद्येकविंशत्या तत्र प्र- थमोद्दिष्टं यमं तावद्दर्शयति सर्वमिति सर्वमाकाशादि- देहांतं जगद्ब्रह्म बाधसामानाधिकरण्यद्वारा स्थाणुपुरुषा- दिवदित्यर्थः इति विज्ञानान्निश्चयाद्धेतोरिंद्रियाणां श्रो- त्रादीनामेकादशकरणानां ग्रामः समूहस्तस्य संयमः सम्यक् शब्दादिविषयाणां विनाशित्वसातिशयत्वदुः- खदत्वादिदोषदर्शनात् यमो विषयेभ्यो निवारणम् अयं यम इतिसंप्रोक्तः नतु केवलमहिंसादिरित्यर्थः ततश्च किमतआह अभ्यसनीय इति अयं मुहुर्मुहुरभ्यसनीय इति ॥ १०४ ॥ भा. टी. सम्पूर्ण जगत ब्रह्म है इस प्रकार निश्चय करके सम्पूर्ण इन्द्रियोंका निग्रह करना है सो 'यम' कहावै है इसका अभ्यास पुरुषको बारम्बार करनायोग्य है ॥ १०४ ॥ सजातीयप्रवाहश्च विजातीयतिरस्कृ- तिः ॥ नियमोहिपरानन्दो नियमात्क्रि- यतेबुधैः ॥ १०५ ॥ सं. टी. एवं यमंलक्षयित्वा नियमंलक्षयति सजाती- येति सजातीयं प्रत्यगभिन्नं परंब्रह्म तदेकाकारोवृत्तिप्र- वाहः सजातीयप्रवाहः यद्वा सजातीयानामसंगोहमवि- क्रियोहमित्यादिप्रत्यगभिन्नब्रह्मप्रत्ययानांप्रवाहः चपुनः